Hafciarstwo i koronkarstwo, Lalki motanki

UKR,

Kijów / Київ

    • Na stole stoją lalki motanki.

    Siostry Natalia i Tetiana Katrychenko tworzą lalki motanki, które ozdabiają wykonywanym przez siebie haftem.

    Artystki wyszywają od ponad 20 lat, a umiejętności i zamiłowanie do haftu odziedziczyły po pochodzącej z miejscowości Wiekie Soroczyńce (Połtawszczyzna) babci od strony taty – Marii Matviyko. Zajmowała się ona wyszywaniem, brała także udział w wystawach.

    Tak o początkach twórczości opowiada pani Natalia:

    W domu haftowała babcia – matka naszego ojca – dlatego od dzieciństwa zawsze otaczały mnie hafty i albumy o tej sztuce. Sama zaczęłam haftować w 1992 roku. Pamiętam, że kiedy byłam w drugiej klasie, poprosiłam rodziców, żeby wysłali mnie do klubu hafciarskiego. W 2008 roku moja siostra i ja zainteresowałyśmy się ukraińską lalką tradycyjną. Zaczęłyśmy ją studiować. A potem tworzyć własne”.

    Dziś w pracy pomagają im dzieci – Sviatoslav i Lubomyr (synowie Tetiany) i Milada (córka Natalii).

    Twórczynie wykonują lalki motanki, których technika znana jest od tysięcy lat. Ponieważ lalki te są nie tylko zabawkami, ale też chroniącymi przez złem talizmanami, nie mogły przypominać konkretnych osób – dlatego nie mają twarzy. Niektóre z nich, np. te pochodzące ze Słobodszczyzny, zamiast oczu mają krzyże, powstałe ze specjalnego splątania kolorowych nitek. Twórczynie wykorzystują tylko naturalne materiały, takie jak len, konopie, bawełnę i wełnę, oraz haftują ręcznie z wykorzystywaniem ponad sześćdziesięciu technik z różnych regionów Ukrainy.

    Swoje prace prezentowały nie tylko w Ukrainie i Polsce, ale także w Turcji, Tajlandii czy Gruzji. W 2012 roku w ramach festiwalu Viva Ukraina, przygotowały wystawę prezentowaną w Muzeum Etnograficznym we Wrocławiu. W 2025 r. realizowały projekt stypendialny „Odrodzenie symboliki haftu weselnego Podola Wschodniego” przyznawany przez Ukraińską Fundację Kultury. W ramach projektu prowadziły badania terenowe, dokumentowały kolekcje haftów i zorganizowały wystawę. Panie należą do Stowarzyszenia Twórców Ludowych Ukrainy.

    W pracach sióstr Katrychenko odnajdziemy także hafty z okolic Reszetyliwki i Borszczowa.
    – Technologia wykonania haftu (wyszywki) „biały na białym” ze wsi Reszetyliwka w obwodzie połtawskim została w 2018 r. wpisana na Ukraińską Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.
    – Borszczowski haft ludowy został w 2020 r. wpisany na Ukraińską Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

    Kontakt
    www:
    Dolls by Sisters Katrychenko fb
    motanka_ua ig
    e-mail:
    katrichenkonataliya@gmail.com
    katrychenko@gmail.com 

    telefon: +380 974641942