Hafciarstwo i koronkarstwo, Tkactwo, dziewiarstwo, krawiectwo

POL,

Łomnica-Zdrój

    • [Uśmiechięta, rumiana kobieta ze zrobioną przez siebie czapką, którą prezentuje z uśmiechem przed obiektywem.]
    • Wieszak z czapkami wełnianymi.
    • [Wełniane szaro-brązowe rękawiczki na pierwszym planie, w tle różnokolorowe wyroby z włóczki.]
    • [Zbliżenie na kobiece dłonie w trakciue procesu tkania.]

    Pani Małgorzata Polańska-Kubiak zajmuje się m.in. tkactwem przestrzennym i koronką klockową, a jej twórczość wiąże się silnie z historią jej rodziny oraz regionu.

    W wykonywanych przez siebie pracach odtwarza tradycje charakterystyczne niegdyś dla grup, do których należeli jej przodkowie:

    Tkactwo przestrzenne na desce – Czarni Górale (Nadpopradzcy)

    Wywodzę się z tego regionu, a na dodatek w mojej rodzinie znalazłam trzech mężczyzn zajmującym się tkactwem na desce. Dwóch niestety już zmarło, jednak trzeci na emeryturze wrócił do techniki, której nauczył się jako dziecko i nadal tworzy. Jak widać, było to rzemiosło tradycyjnie męskie, tylko sporadycznie zajmowały się tym kobiety, jednak obecnie w celu ocalenia techniki przed zanikiem przestrzennego tkactwa można nauczyć się bez względu na płeć.

    Koronka klockowa – Słowacy

    Z racji położenia Łomnicy-Zdroju tuż przy granicy słowackiej, wiele tradycji przenikało się – wraz z migracją ludności polskiej i słowackiej oraz dzięki wymianie kulturowej przy okazji prac polowych czy zawierania małżeństw (jak w moim przypadku). Koronki klockowe znam od mojej prababki od strony ojca – Słowaczki.

    Pisanki batikowe, haft krzyżykowy – Łemkowie

    Łomnica-Zdrój graniczy z ziemiami zamieszkiwanymi przez Łemków, zarówno od Wierchomli (ostatnia wieś Łemkowszczyzny Zachodniej), jak i obecnej gminy Łabowa, z której wywodzą się moi przodkowie, którzy mieszkali w Maciejowej. Prababcia od strony matki jako piętnastoletnia dziewczyna wyszła za mąż na Polaka i została na terenie Polski (dzięki temu małżeństwu nie podlegała akcjom wysiedleńczym z Łemkowszczyzny). Z domu rodzinnego wniosła przepiękną łemkowską tradycję pisania jajek metodą batikową. Jest to jedyna łemkowska tradycja zachowana w mojej rodzinie, jednak jest kultywowana już od siedmiu pokoleń.”

    Wykorzystywane przez panią Małgorzatę wzory pochodzą z tradycji rodzinnych, spotkań ze starszymi twórczyniami, ale także z muzeów zajmujących się obszarem Karpat. Są także uzupełniane o własne pomysły i projekty.

    Pani Małgorzata tworzy szlak tkacki realizowany przez grupę „Przestrzenne tkactwo Czarnych Górali” działającą przy Muzeum Regionalnym Towarzystwa Miłośników Piwnicznej. Za swoją twórczość została nagrodzona m.in. w konkursie „Kobieta innowacyjna a przedsiębiorczość na obszarach wiejskich” organizowanym przez Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Karniowicach.

    Tkanie rękawic furmańskich przez Czarnych Górali zostało w 2022 r. wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

    Kontakt
    e-mail: gosiektkacz@interia.pl
    telefon: +48 606325243