Zaświatycze – czyli podróż w zaświaty wąską szosą.

O zmierzchu mijamy OSP, przywołujemy bliskie głosy i słowa z zamierzchłych czasów. A może te inne światy są w nas i można je wydobyć za pomocą pieśni, które zawisły między światem a zaświatem? Po naszomu, tak jak mówiły nasze babcie, w językach. A może przedmiot używany dawniej stanie się wehikułem czasu?

Duet Zaświatycze, czyli Anna Jurkiewicz i Paula Kinaszewska, zaśpiewa melodie z najbliższych i dalszych okolic Kolana na Polesiu Lubelskim. Koncert jest wyjątkowym przedsięwzięciem, do którego Zaświatycze zaprosiły performerkę, scenografkę i artystkę wizualną Adę Iwanejko oraz kompozytora i reżysera dźwięku Bartłomieja Woźniaka.Adrianna Iwanejko wydobywa z pieśni ich warstwę plastyczną, chwyta i uwypukla ich treść za pomocą światła i cienia oraz działań performatywnych. O swoich działaniach mówi tak:

Moja praktyka artystyczna wyrasta z potrzeby pracy z pamięcią zapisaną w przedmiotach, przestrzeniach czy fragmentach opowieści, ale także w muzyce, pieśniach i języku. W centrum moich działań znajduje się uważność na lokalny kontekst.

Za sprawą Adrianny poszczególne pieśni są dopowiedziane ruchem, światłem, cieniem, ciemnością, kolorem, figurami i obiektami, które opowiadają historie lub są nośnikiem wspomnień, a także dźwiękami tworzonej na żywo elektroniki. Ada zaśpiewa też gościnnie z Zaświatyczami.Bartłomiej Woźniak przetworzy sygnały z zaświatów w muzykę elektroniczną na żywo:

Interesuje mnie przestrzeń w muzyce i muzyka w przestrzeni.

Zagra na instrumentach tradycyjnych, towarzysząc Pauli, która opracowuje na skrzypcach melodie instrumentalne Polesia.

Biogramy

Anna Jurkiewicz – artystka multidyscyplinarna i śpiewaczka. Często czerpie ze źródeł archiwalnych. Współtworzyła takie projekty związane ze śpiewem tradycyjnym jak: Pieśni do Śmierci, Starorzecze, Wołyń w Pieśniach, Sekunda Mała, Ziemski Lament, Garstka Ziemi, Zaświatycze. Brała udział w festiwalach muzyki tradycyjnej i współczesnej. Od 2018 roku wraca na Polesie Lubelskie, wsłuchując się w krajobraz, słuchając tutejszych pieśni i zadając pytania. W swoich projektach artystycznych często łączy field recording ze śpiewem i ruchem w przestrzeni. Używa słuchania i głosu jako sposobu interakcji z różnymi krajobrazami na powierzchni i pod ziemią: od drgań i dudnień kanałów miejskich do utopijnej, poza-ludzkiej ciszy systemów jaskiniowych. Bada pogłosy w krajobrazach post-naturalnych oraz formy i przestrzenie akustyczne tworzone przez podziemny obieg wody. Improwizuje, komponuje muzykę wokalną i tworzy teksty, kolaże dźwiękowe, audioreportaże, eksperymentalne formy filmowe, instalacje video, wystawy, spacery dźwiękowe, zapachy i inne formy. Pracując z archiwami nagrań muzyki wiejskiej, eksploruje różnorodność ekspresji głosu w muzyce przekazywanej ustnie. Interesuje ją wytwarzanie kolektywnego dźwięku, jego cielesność i udział w wytwarzaniu pamięci, zbiorowych i indywidualnych przeżyć. Zgłębia śpiew obrzędowy jako sposób przeprowadzenia osoby lub społeczności przez zmiany, zachowując krytyczne spojrzenie na treści zawarte w dawnym repertuarze. Pracuje z formą kołysanki, także poza kontekstem rodzicielstwa, traktując ją jak narzędzie komunikowania troski i performowania więzi. Prowadzi warsztaty głosowe. W ramach pracy magisterskiej prowadziła badania etnograficzne z udziałem śpiewaczek pogrzebowych na pograniczu Mazowsza i Podlasia, nagrywając pieśni, śpiewając i badając działanie kolektywnego śpiewającego ciała w obrzędzie. Uczyła i dalej uczy się śpiewu m. in. od zespołu śpiewaczego Koła Gospodyń Wiejskich z Trzcińca, śpiewaków pogrzebowych z Mazowsza, Tetiany Sopiłki, Krystyny Ciesielskiej, Jeleny Jovanović, Jewhena Jefremowa i innych.

Paula Kinaszewska – skrzypaczka, śpiewaczka, aktorka teatralna, pedagożka, badaczka i zbieraczka folkloru, uczennica skrzypków i śpiewaczek ludowych, wykonawczyni tradycyjnego, archaicznego repertuaru skrzypcowego Polski nizinnej, a także ludowych pieśni lirycznych i obrzędowych. Od 8 lat prowadzi grupy uczące się muzyki tradycyjnej w żywej praktyce wykonawczej. Jest animatorką kultury i edukatorką, dwukrotną stypendystką MKiDN, zdobywczynią Pierwszego Miejsca Warszawskiej Nagrody Kulturalnej w 2016 r. za projekt edukacyjny dla dzieci wokół muzyki tradycyjnej. Swoją praktykę pedagogiczną wzbogaca doświadczeniem scenicznym zdobywanym podczas spektakli i intensywnej działalności koncertowej oraz doświadczeniem pracy z głosem, oddechem i ciałem zdobytymi w Akademii Teatralnej im A. Zelwerowicza w Warszawie. Jest dyplomowaną aktorką teatralną, absolwentką Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, nagrodzoną za debiut sceniczny Nagrodą Krytyków ZASP im. P. Nardellego w 2000 r. Współpracuję stale z Teatrem Dramatycznym w Warszawie. Współtworzy zespoły muzyczne WOWAKIN, POLESKI SKŁAD SMYCZKOWY, SenJawaZabawa, Maryna C., Zaświatycze. Ukończyła Szkołę Muzyczną I stopnia w klasie skrzypiec. A prywatnie jej rodzina pochodzi ze wsi Kolano na Polesiu Lubelskim. Czuje się duchowo i emocjonalnie związana z tym regionem. Stąd jej poszukiwania muzyczne za pieśniami i melodiami tanecznymi i stąd ZAŚWIATYCZE. Uczyła się od śpiewaczek: Marii Siwiec, Krystyny Ciesielskiej, Tetiany Sopiłki, Teresy Marciniuk oraz skrzypków: Tadeusza Jedynaka, Piotra Gacy, Jana Kmity, Władysława Kosylaka, Stanisława Głaza, Edmunda Brożka.

Adrianna Iwanejko – scenografka, ilustratorka, artystka wizualna. Absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim, studiowała scenografię na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych oraz Art&Design w Instytucie Sztuki UKEN (dyplom z wyróżnieniem w pracowni ilustracji prof. Małgorzaty Niespodziewanej-Rados). Uczestniczyła w wystawach w Krakowie, Katowicach, Poznaniu, Olsztynie, Wrocławiu, Lublinie, Białej Podlaskiej. Ma doświadczenie pracy scenograficznej w teatrze i na planach filmowych. Jako rezydentka programu „Przestrzenie Sztuki” współpracowała z krakowskim Teatrem Figur, gdzie rozwijała warsztat w zakresie teatru cieni i formy. Zrealizowała indywidualne wystawy („Domu nie da się spakować”, „Zabywanie”). Stypendystka programu ASP Santander oraz stypendium kulturalnego UMCS Bogdanka w Chatce Żaka, rezydentka festiwalu STN:ORT. Stypendystka NIKiDW w programie ,,Uczeń-Mistrz”, w ramach którego wraz ze swoją Babcią zajmuje się językiem pogranicza. Śpiewała w zespole Traditune, laureatka festiwali Synestezje i Mikołajki Folkowe. Ilustrowała w ,,Tygodniku Powszechnym”, ,,Piśmie Folkowym”, współpracuje z ,,Przestrzenią Pogranicza”, Magazynem ,,Kontakt” i ,,MagaZinem”. Gra na skrzypcach, ukończyła OSM I stopnia w Lublinie. Pochodzi z Lubelszczyzny. Prowadziła zajęcia artystyczno-edukacyjne i warsztaty artystyczne w MOCAK-u, MCK w Krakowie, w Galerii Labirynt i Baobabie w Lublinie oraz w GOKu w Wisznicach. Mieszka i tworzy w Lublinie oraz Krakowie.

Bartłomiej Woźniak – kompozytor muzyki teatralnej i filmowej, autor wielu piosenek, reżyser dźwięku i producent muzyczny, a także muzyk biorący czynny udział w muzycznych projektach łączących inspiracje muzyką ludową, szeroko pojętą improwizacją i przestrzennym eksperymentem oraz muzyką elektroakustyczną. Prace nad dźwiękiem przestrzennym i jego wykorzystaniem w sztukach audiowizualnych zaowocowały nadaniem mu tytułu doktora sztuk muzycznych w lutym 2025 roku na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. Koncertuje w kraju i zagranicą z zespołem Wowakin. Absolwent Wydziału Reżyserii Dźwięku Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina (obecnie Uniwersytet Muzyczny im. F. Chopina), kompozycję i aranżację jazzową studiował w klasie profesora Andrzeja Zubka w katowickiej Akademii Muzycznej im. K. Szymanowskiego. Wyróżniony nagrodą za najlepszą muzykę do spektaklu „Tato” w reż M. Bogajewskiej na XV Festiwalu Dramaturgii Współczesnej w Zabrzu w 2015 r. oraz na festiwalu Dwa Teatry w 2016 r. Prowadzi warsztaty muzyczne, warsztaty z reżyserii dźwięku oraz sound designu, wykłada produkcję muzyczną w Warszawskiej Szkole Filmowej. Skomponował wiele utworów do poezji: Mariny Cwietajewej, Anny Świrszczyńskiej, Czesława Miłosza, Władysława Broniewskiego, Jarosława Rymkiewicza, a także muzykę do filmów m.in. Andrzeja Fidyka, Henryki Dobosz oraz do ponad trzydziestu spektakli teatralnych. Przestrzeń muzyki i muzyka przestrzeni znalazły się w centrum jego zainteresowań, obejmujących tworzenie muzyki na wielogłośnikowe przestrzenne instalacje, muzyki immersyjnej, otwierającej nowe wielowymiarowe przestrzenie, zarówno wewnętrzne, symboliczne i emocjonalne, jak i zewnętrzne. Ważniejsze prace w tym nurcie to spektakle w Teatrze Ludowym w Krakowie: „Anioły w Ameryce” (2019), „Gdy przyjdzie sen” (2017) i „Wujaszek Wania” (Grand Prix na festiwalu Boska Komedia 2022), projekty muzyczne: „Lamentacje ludowe” (2024) na instrumenty ludowe, białe głosy i dookólną elektronikę na żywo (koncert transmitowany przez Polskie Radio program 2 ze Studia im. W. Lutosławskiego w Warszawie), „Suita na czterech muzyków i wiele głośników” (2022) na kwartet jazzowy, taśmę zrealizowaną w technice Dolby Atmos i live electronics, projekt „Mały człowiek” (2024) realizowany przez zespół SenJawaZabawa z towarzyszeniem immersyjnej elektroniki na żywo (również wykonywany w Studio im. W. Lutosławskiego i transmitowany przez Polskie Radio program 2 w ramach koncertu finałowego festiwalu Nowa Tradycja 2024). Pod szyldem swojego studia BABA udźwiękowił wiele polskich filmów m. in. takich reżyserów jak Andrzej Fidyk, Jacek Borcuch, Agnieszka Holland, Wojciech Smarzowski, Marek Koterski, Andrzej Kazejak, Marek Lechki, Bartosz Konopka, Dariusz Jabłoński, Kasia Adamik. Wydał płyty: Maryna C (2012), WoWaKin Trio „Kraj za miastem” (2017), „Wiązanka” (2020), „W malowanych sankach” (2020) „Latem” (2024).