Koncert zespołu El Khat (YEM)

Zespół El Khat sięga do tradycyjnej muzyki jemeńskiej, łącząc ją z eksperymentalnym brzmieniem i osobistą historią migracji. Ich koncert na festiwalu Re:tradycja – Jarmark Jagielloński (22–24 sierpnia, Lublin) będzie wyjątkowym spotkaniem przeszłości z teraźniejszością – pełnym niepokoju, tęsknoty i autentycznych emocji.

O zespole

El Khat powstał w 2019 roku. Założycielem zespołu jest Eyal El Wahab, którego biografia odzwierciedla złożoność regionu, z którego się wywodzi. Jego dziadkowie wyemigrowali z Jemenu do Izraela w latach 50. XX wieku, zabierając ze sobą jedynie fragmenty rodzinnej tradycji. Jednym z jej namacalnych śladów były kasety z jemeńską muzyką, które przechowała jego babcia.

Chociaż sam Eyal wychował się już w dźwiękach dochodzących z lokalnej synagogi, to jednak w pewnym momencie chęć zgłębiania dziedzictwa swoich przodków stała się dla niego na tyle ważna i potrzebna do budowania własnej tożsamości, że postanowił zbliżyć się do tej tradycji muzycznej.

Tereny dzisiejszego Jemenu od wieków doświadczają wojen, katastrof, biedy i głodu. I choć trudno uciec od tych skojarzeń, członkom El Khat zależy na tym, by odbiorcy poznali również bogactwo muzycznej kultury mieszkańców tego regionu.

Eyal nie unika jednak trudnych tematów. W jego muzyce wybrzmiewają doświadczenia migracji, rozstań i poczucia wykorzenienia – nie tylko jego przodków, ale i jego samego. Od 2023 roku mieszka w Berlinie i jak sam mówi, czuje, że nigdzie nie pozostanie na dłużej.

Zespół tworzy swoją muzykę m.in. na instrumentach budowanych przez Eyala z metalowych puszek i innych prostych materiałów. Te ręcznie wykonane narzędzia dźwięku pozwalają na oddanie brzmienia dawnych nagrań muzyki jemeńskiej, rejestrowanych przed dekadami.

Sama nazwa zespołu odwołuje się do rośliny kat – psychoaktywnej używki popularnej na całym Półwyspie Arabskim, w tym w Jemenie. Żucie jej liści ma wprowadzać w stan euforii i zwiększać wytrzymałość – podobnie jak muzyka El Khat, która potrafi przenosić słuchaczy w inny stan i inną rzeczywistość. Może też budzić kontrowersje, choć z zupełnie innych powodów – przez śmiałe łączenie tradycji z nowoczesnością i poruszanie tematów, o których nie zawsze łatwo się mówi.

Podczas koncertu na festiwalu Re:tradycja – Jarmark Jagielloński zespół zaprezentuje autorskie kompozycje inspirowane dźwiękowym dziedzictwem Jemenu widzianym ze współczesnej perspektywy.

Informacje praktyczne

Kiedy: 24 sierpnia (niedziela), godz. 19.30

Gdzie: Scena Główna, Błonia pod Zamkiem

Wstęp wolny

O festiwalu Re:tradycja – Jarmark Jagielloński

Re:tradycja – Jarmark Jagielloński (22–24 sierpnia, Stare Miasto, Lublin) jest jednym z największych festiwali kultury ludowej w Polsce, który przez trzy sierpniowe dni wypełnia przestrzeń Starego Miasta w Lublinie. To czas niezwykłych koncertów, inspirujących warsztatów, poznawania rzemiosła tradycyjnego i odwiedzania wystaw pobudzających wyobraźnię. Wydarzenie jest też okazją do spotkania artystów i rzemieślników z różnych stron świata. Jego siłą jest łączenie tradycji z nowoczesnością. Od lat pokazuje on, że kultura ludowa wciąż jest żywa i bywa inspirująca dla kolejnych pokoleń. W tym roku odbędzie się już 19. edycja festiwalu, a jego tematem przewodnim będzie taniec tradycyjny.

Na Błoniach pod Zamkiem wystąpi m.in. norweska kompania Kartellet z pokazem „Danse staur, danse staur”, inspirowanym dawnymi zwyczajami tanecznymi z archipelagu Lofotów. Nie zabraknie też zajęć skupionych na tańcach fińskich, które poprowadzi grupa Rällä kontynuująca tradycje okolic miejscowości Oulu, leżącej w Ostrobotni Północnej. Na scenie taniec pojawi się nie tylko za sprawą dwóch wieczornych potańcówek, ale także sobotniego koncertu zespołu PoMore TanzOrkiestra, czyli polsko-niemieckiego projektu przywracającego do żywej praktyki muzykę Pomorza – także tę taneczną.

Temat przewodni odnajdziemy również w wystawie „Taniec uchwycony” prezentującej węgierskie materiały zdjęciowe i filmowe pochodzące z Archiwum Muzyki Ludowej i Tańca Ludowego – Instytutu Muzykologii, Centrum Badań Humanistycznych HUN-REN w Budapeszcie. W ramach festiwalowego kina obejrzymy natomiast film „Fly Bird, Fly”, w którym jego autor – Simon Broughton, przedstawia historię węgierskich Domów Tańca i ich wpływu na działania podejmowane w innych krajach.

Na parkiecie tanecznym zlokalizowanym na Błoniach pod Zamkiem będziemy bawić się do gry Orkiestry Dętej Zaburze, kapeli Biskupianie, grup agregandado & Skrzypkowie Dzielni, kapeli Ozimkowicza, grupy Rällä, studia folkloru Żemerwa, Wędrownej Orkiestry Gimplów i Diabubu.

Wkrótce więcej informacji o tegorocznym programie festiwalu. Nie zabraknie w nim też m.in. Podwórka Re:tradycji, targów sztuki ludowej, spotkań z rzemieślnikami, warsztatów i spektakli.

Re:tradycja – Jarmark Jagielloński
22–24 sierpnia 2025  

Lublin, Stare Miasto

Wstęp na wydarzenie jest wolny.

Organizatorzy: Warsztaty Kultury w Lublinie, Instytucja Kultury Miasta Lublin, Lublin Miasto Inspiracji
Patronat honorowy: Prezydent Miasta Lublin – Krzysztof Żuk, Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.