Pan Piotr Mentel pochodzi ze Stryszawy, która jest znanym ośrodkiem zabawkarskim. Pojawienie się słynnych dziś stryszawskich ptaszków wywodzi się od osoby Teofila Mentla (1876-1944), jednego z przodków pana Piotra. Także dziadkowie, Stefania (1923-2005) i Julian (1923-1995) oraz rodzice, Antonina (1958) i Tadeusz (1955-2005) przyczynili się do tego, że Piotr już od lat dziecięcych przejmował umiejętności wykonywania drewnianych zabawek wzorowanych na lokalnych tradycjach.

Jak mówi: „Początki były trudne, ponieważ tata chował przed nami noże, abyśmy nie rzeźbili i zajmowali się w życiu czymś innym, bo twierdził, że w tej pracy niczego się nie dorobimy. Znowu babcia Stefania potrzebowała drewnianych jajek do gniazdek i prosiła mnie i mojego brata, Andrzeja o pomoc. To był nasz pierwszy kontakt z nożem i drewnem. Z czasem zaczęliśmy pomagać tacie przybijać, montować i kleić, przynosiliśmy mu też gałęzie brzozowe.

Historii mam bardzo dużo, ponieważ jeździłem z mamą i babcią na kiermasze (do Kazimierza Dolnego, Krakowa, Zakopanego, Żywca i Gdańska) i to są najlepsze wspomnienia, to były nasze wakacje. Barwne stoiska, muzyka, śpiew, spotkania. Zawsze wielkim przeżyciem było, jak babcia wracała z kiermaszu, a my czekaliśmy na nią nawet do północy, kiedy wróci i przywiezie nam coś słodkiego czy jakąś pamiątkę. Babcia wchodząc do domu, rozkładała w sieni chustkę, w której były ciepłe lody i drobniaki, a my rzucaliśmy się na to z radością. Raz też czekaliśmy z Wigilią aż babcia wróci, aby z nią zasiąść do stołu”.

Dziś, podobnie jak niegdyś jego przodkowie, tworzy kolorowe ptaszki, koniki i bryczki, karuzelki, klepoki czy szopki bożonarodzeniowe. A w pracy i kiermaszach towarzyszą mu dzieci, Natalia, Zuzia i Miłosz. Dodatkowo Zuzia uczestniczyła w projekcie Mistrz-Uczeń Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi, gdzie rzeźbiła i malowała zabawki.

Dzięki temu wzory tradycyjne dla rodziny Mentlów, zapoczątkowane około 130 lat temu, są wciąż żywe. Zabawki powstają z drewna sosny wejmutki, lipy, świerka oraz jawora, i są wykonywane ręcznie przy pomocy gnypa (noża szewskiego).

Pan Piotr należy do Stowarzyszenia Twórców Ludowych (oddział beskidzki – jako prezes) oraz LGD Podbabiogórze. W 2021 roku otrzymał I nagrodę w konkursie „Oblicza Frasobliwego” organizowanym przez Zakopiańskie Centrum Kultury – Centrum Kultury Rodzimej Czerwony Dwór w Zakopanem.

Zabawkarstwo żywiecko-suskie zostało w 2016 r. wpisane na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego.

Kontakt
www: ludowezabawki.pl
e-mail: piotrmentel@wp.pl
telefon: +48 698773774