Pan Grzegorz Cie\u0107ka zajmuje si\u0119 drzeworytnictwem i r\u0119cznym drukiem p\u0142\u00f3tna. Wykorzystywane przez niego wzory to rekonstrukcje i kopie dawnych lokalnych wzor\u00f3w, a tak\u017ce motywy stanowi\u0105ce ich tw\u00f3rcze inspiracje. Swoje matryce wykonuje w drewnie lipowym przy u\u017cyciu prostego no\u017ca. Odbitki powstaj\u0105 na papierze przy pomocy farby wykonywanej tradycyjnie na bazie pokostu. W przypadku zadruku tkanin pigmentami pokostowej farby s\u0105 sadza oraz ultramaryna.<\/p>\n\n\n\n
Pan Grzegorz pochodzi z rodziny, kt\u00f3ra od kilku pokole\u0144 zwi\u0105zana jest ze stolarstwem, ciesielstwem i og\u00f3lnie prac\u0105 w drewnie. Stolarnie mieli zar\u00f3wno dziadek i wujek od strony matki, jak i dziadek od strony ojca, kt\u00f3ry s\u0142yn\u0105\u0142 w okolicy z wykonywania sa\u0144 konnych. Ojciec pana Grzegorza by\u0142 cie\u015bl\u0105. Wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 z rodziny by\u0142 tak\u017ce kuzyn dziadka, Mieczys\u0142aw Zaborniak, nazywany ostatnim kamieniarzem bru\u015bnie\u0144skim. Wp\u0142yn\u0105\u0142 on na zainteresowanie pana Grzegorza histori\u0105 i rze\u017ab\u0105 kamienn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
\u201eMoja przygoda z drzeworytem zacz\u0119\u0142a si\u0119 du\u017co wcze\u015bniej ni\u017c \u015bwiadomie si\u0119 tym zaj\u0105\u0142em. Pochodz\u0119 z rodziny, w kt\u00f3rej od co najmniej pi\u0119ciu pokole\u0144 pracowa\u0142o si\u0119 w drewnie. Jako dziecko obserwowa\u0142em t\u0119 prac\u0119 z bliska, pomaga\u0142em przy drobnych czynno\u015bciach, ch\u0142on\u0105\u0142em spos\u00f3b my\u015blenia o materiale i narz\u0119dziu. To wtedy, nie\u015bwiadomie, pojawi\u0142o si\u0119 pierwsze zainteresowanie, kt\u00f3re z czasem przerodzi\u0142o si\u0119 w konkretn\u0105 drog\u0119 tw\u00f3rcz\u0105. Od dziecka s\u0142ysza\u0142em, \u017ce w naszej rodzinie ludzie mieli talent plastyczny, kt\u00f3rego szczeg\u00f3lnym przyk\u0142adem by\u0142 wujek, zajmuj\u0105cy si\u0119 stolarstwem<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n Rodzinne tradycje sprawi\u0142y, \u017ce pasja przerodzi\u0142a si\u0119 te\u017c w konkretne dzia\u0142ania, szczeg\u00f3lnie zwi\u0105zane z technik\u0105 drzeworytu. Jak sam m\u00f3wi: \u201eWi\u0119kszo\u015b\u0107 mojej rodziny zwi\u0105zana by\u0142a z terenem parafii P\u0142az\u00f3w lub jej najbli\u017csz\u0105 okolic\u0105. Zainteresowanie drzeworytem z P\u0142azowa rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od wsp\u00f3\u0142pracy z Muzeum Etnograficznym w Krakowie w 2016 roku, kiedy to w ramach Festiwalu Folkowisko rozpocz\u0119ty zosta\u0142 proces promocji tego niematerialnego dziedzictwa kultury na terenie powiatu lubaczowskiego. Od 2020 roku inicjowane by\u0142y tak\u017ce prace maj\u0105ce na celu zorganizowanie lokalnej spo\u0142eczno\u015bci wok\u00f3\u0142 idei reaktywacji drzeworytnictwa.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n Do grupy inicjatywnej skupionej wok\u00f3\u0142 promocji drzeworytu p\u0142azowskiego organizowanej przez cz\u0142onk\u00f3w Stowarzyszenia Tegit Et Protegit zaproszony zosta\u0142 mi\u0119dzy innymi J\u00f3zef Lewkowicz z Nowego Sio\u0142a, lokalny tw\u00f3rca ludowy. Tak\u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 takich os\u00f3b jak Marek \u201ePrus\u201d G\u0142owacki i Tadeusz Grajpel by\u0142a jednym z impuls\u00f3w do organizacji dzia\u0142a\u0144 wok\u00f3\u0142 drzeworytu ludowego.<\/p>\n\n\n\n Rozpocz\u0119ta wtedy wsp\u00f3\u0142praca z lokalnymi tw\u00f3rcami zaowocowa\u0142a wpisem do Krajowego Rejestru Dobrych Praktyk w Ochronie Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Przywr\u00f3cenie tradycji drzeworytniczych doprowadzi\u0142o natomiast do reaktywacji tradycji zadruku p\u0142\u00f3tna. Obie te dziedziny pan Grzegorz zg\u0142\u0119bia i rozwija tak\u017ce dzi\u0119ki stypendiom przyznawanym przez Narodowy Instytut Dziedzictwa i Kultury Wsi oraz przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.<\/p>\n\n\n\n Tak pan Grzegorz m\u00f3wi o kolejnych dzia\u0142aniach wp\u0142ywaj\u0105cych na kontynuacj\u0119 tych lokalnych tradycji: \u201eDzi\u015b widz\u0119, jak wa\u017cny by\u0142 ten moment przekazu \u2013 obecno\u015b\u0107 starszych, ich cierpliwo\u015b\u0107 i naturalne w\u0142\u0105czanie dziecka w prac\u0119. Dlatego w swojej dzia\u0142alno\u015bci bardzo \u015bwiadomie otwieram warsztat na m\u0142odsze pokolenia. Podczas warsztat\u00f3w drzeworytniczych dzieci i m\u0142odzie\u017c nie tylko ucz\u0105 si\u0119 techniki, ale przede wszystkim do\u015bwiadczaj\u0105 procesu – od surowego kawa\u0142ka drewna po gotow\u0105 odbitk\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n Cz\u0119sto to w\u0142a\u015bnie najm\u0142odsi wnosz\u0105 do tej pracy \u015bwie\u017co\u015b\u0107 i odwag\u0119. Ich spojrzenie nie jest jeszcze ograniczone schematem, dzi\u0119ki czemu potrafi\u0105 zadawa\u0107 proste, ale trafne pytania i proponowa\u0107 rozwi\u0105zania, na kt\u00f3re doros\u0142y by nie wpad\u0142. Wsp\u00f3lna praca przy desce czy odbitce staje si\u0119 wi\u0119c nie tylko nauk\u0105 rzemios\u0142a, ale te\u017c dialogiem mi\u0119dzy pokoleniami.<\/em><\/p>\n\n\n\n