Stanis\u0142aw Koguciuk to jeden z najbardziej rozpoznawalnych malarzy nieprofesjonalnych w Polsce. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w niewielkiej wsi P\u0142awanice, po\u0142o\u017conej w powiecie che\u0142mskim na Lubelszczy\u017anie. Spokojna i malownicza okolica sta\u0142a si\u0119 z czasem inspiracj\u0105 dla artysty, kt\u00f3rego cz\u0119sto nazywano \u201ep\u0142awanickim Nikiforem\u201d, podkre\u015blaj\u0105c w ten spos\u00f3b przede wszystkim jego miejsce zamieszkania, bo z krynickim malarzem niewiele go \u0142\u0105czy\u0142o. Ju\u017c jako dziecko lubi\u0142 rysowa\u0107, ale malowa\u0107 zacz\u0105\u0142 dopiero w wieku dojrza\u0142ym. Pierwsze obrazy wykona\u0142 na r\u0119kawach koszul, kolejne na p\u0142ycie pil\u015bniowej. Prawdziw\u0105 przygod\u0119 z malarstwem rozpocz\u0105\u0142 na pocz\u0105tku lat 70. XX wieku, zdobywaj\u0105c pierwsze laury w konkursach. W 1988 roku z r\u0105k Aleksandra Jackowskiego otrzyma\u0142 bezterminow\u0105 legitymacj\u0119 artysty plastyka w dyscyplinie malarstwa. Wydarzenie to otworzy\u0142o mu drzwi do \u015bwiata sztuki. Du\u017cym sukcesem Nikifora z P\u0142awanic by\u0142a te\u017c nagroda w Mi\u0119dzynarodowym Konkursie Satyrykon w Legnicy. W 2000 roku zosta\u0142 przyj\u0119ty do Stowarzyszenia Tw\u00f3rc\u00f3w Ludowych, otrzymuj\u0105c status tw\u00f3rcy ludowego.<\/p>\n
O warto\u015bci i walorach artystycznych jego obraz\u00f3w \u015bwiadcz\u0105 wysokie nagrody, kt\u00f3re zdobywa\u0142 w Konkursie na Sztuk\u0119 Religijn\u0105, og\u0142aszanym przez Civitas Christiana w Kielcach oraz w Og\u00f3lnopolskim Konkursie Malarstwa Nieprofesjonalnego im. Ignacego Bie\u0144ka w Bielsku-Bia\u0142ej. Kolejnym wa\u017cnym osi\u0105gni\u0119ciem na drodze tw\u00f3rczej Koguciuka by\u0142a Nagroda im. Oskara Kolberga \u201eZa zas\u0142ugi dla kultury ludowej\u201d, kt\u00f3r\u0105 otrzyma\u0142 w 2012 roku.
\nPejza\u017ce i humory p\u0142awanickiego malarza by\u0142y dotychczas prezentowane na kilkudziesi\u0119ciu wystawach w r\u00f3\u017cnych miejscach w Polsce. Jego malarstwo posiada znamiona sztuki ludowej, jak i nieprofesjonalnej, cechuje je prostota formy, autentyzm wypowiedzi malarskiej i zami\u0142owanie do szeroko rozumianej dekoracyjno\u015bci, kt\u00f3ra w tw\u00f3rczo\u015bci artysty podlega\u0142a ci\u0105g\u0142ej ewolucji. Malowa\u0142 obrazy o tematyce pejza\u017cowej, religijnej, patriotycznej oraz humorystycznej. Zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c martwe natury i makatki, nawi\u0105zuj\u0105ce do dawnych obrazk\u00f3w haftowanych na p\u0142\u00f3tnie.<\/p>\n
Stanis\u0142aw Koguciuk swoje prace wykonywa\u0142 seryjnie, niekt\u00f3re tematy powtarza\u0142 wielokrotnie (w zale\u017cno\u015bci od potrzeb zamawiaj\u0105cych), a przy tym operowa\u0142 schematami i symetri\u0105. Nie posiada\u0142 profesjonalnego wykszta\u0142cenia, malowa\u0142 z potrzeby serca, nie stosowa\u0142 perspektywy, preferowa\u0142 intensywne barwy i wyra\u017any kontur, rzadko te\u017c wykonywa\u0142 szkice. Najbardziej umi\u0142owa\u0142 sobie tematyk\u0119 wiejsk\u0105. Styl jego malarstwa jest bardzo charakterystyczny i \u0142atwo rozpoznawalny na tle prac innych tw\u00f3rc\u00f3w. Mia\u0142 te\u017c swoje ulubione tematy: Cztery pory roku, Chatka w bzach, Wesele, Ostatnia Wieczerza, kt\u00f3re cho\u0107 by\u0142y malowane przez wielu artyst\u00f3w, to w wydaniu Nikifora z P\u0142awanic s\u0105 po prostu wyj\u0105tkowe. Malarstwo tego artysty dojrzewa\u0142o na przestrzeni kilku dziesi\u0119cioleci. Obok sta\u0142ych motyw\u00f3w i schemat\u00f3w kompozycyjnych zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 dodatkowe, g\u0142\u00f3wnie dekoracyjne ramy kwiatowe, ale tak\u017ce nowe elementy np. w szopce bo\u017conarodzeniowej malowa\u0142 kolejne zwierz\u0119ta i anio\u0142y. Artysta ch\u0119tnie podejmowa\u0142 te\u017c nowe wyzwania malarskie, coraz ciekawsze i trudne do realizacji, poszerzaj\u0105c przy tym palet\u0119 barwn\u0105. We wczesnych dzie\u0142ach przewa\u017ca\u0142y ziele\u0144 i b\u0142\u0119kit, w p\u00f3\u017aniejszym okresie prace sta\u0142y si\u0119 bardziej kolorowe, czasem wr\u0119cz odrealnione \u2013 bordowe wn\u0119trza izb czy intensywnie pomara\u0144czowe t\u0142a na obrazach o tematyce religijnej. Ka\u017cdy nowy temat by\u0142 zawsze przemy\u015blany, nie pojawia\u0142 si\u0119 znik\u0105d, czasem d\u0142ugo dojrzewa\u0142 (tak by\u0142o w przypadku temat\u00f3w religijnych, kt\u00f3re maj\u0105 posta\u0107 i\u015bcie fabularn\u0105 i s\u0105 prawdziw\u0105, malarsk\u0105 opowie\u015bci\u0105 biblijn\u0105), a niekiedy by\u0142 potrzeb\u0105 chwili oraz artystyczn\u0105 i ironiczn\u0105 odpowiedzi\u0105 na aktualne wydarzenia, co mia\u0142o miejsce zazwyczaj przy malowaniu humor\u00f3w, satyrycznych \u201eobrazk\u00f3w do \u015bmiechu\u201d (Tolerancja, Koronawirus i in.). Malarsk\u0105 przestrze\u0144 obraz\u00f3w Koguciuka wype\u0142niaj\u0105 i dope\u0142niaj\u0105 do\u015b\u0107 nieporadnie malowane postacie (schematyczne, zawsze tak samo ubrane, z takimi samymi fryzurami, nakryciami g\u0142owy i atrybutami np. dziadek z fajk\u0105, g\u0119siarka z r\u00f3zg\u0105, wo\u017anica z biczem), zwierz\u0119ta (konie, krowy, g\u0119si, bociany i in.), a tak\u017ce kwiaty (s\u0142oneczniki, lilie, malwy). Wszystkie te elementy wkomponowane s\u0105 w wiejsk\u0105 przestrze\u0144 tak bardzo blisk\u0105 aty\u015bcie.<\/p>\n
Koguciuk urzeka\u0142 pokor\u0105, skromno\u015bci\u0105 i niepowtarzalnym humorem. W czasie swojej pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioletniej dzia\u0142alno\u015bci artystycznej namalowa\u0142 ponad dwadzie\u015bcia tysi\u0119cy obraz\u00f3w. W ten spos\u00f3b powsta\u0142o wiele kolekcji, g\u0142\u00f3wnie prywatnych, kt\u00f3re niekiedy licz\u0105 nawet po kilkaset prac. Tylko nieliczne prace trafi\u0142y do zbior\u00f3w muzealnych.<\/p>\n
Zmar\u0142 w 2021 r.<\/p>\n
Opracowa\u0142a Katarzyna Kraczo\u0144<\/p>\n","protected":false},"featured_media":41755,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"ngg_post_thumbnail":0},"dziedzina_tworczosci":[25],"kategoria_wydarzenia":[],"kategoria_tworcy":[9],"edycja":[21,22,18,19,10,11,12,14,15,26,27,31,20,182],"kraj_tworcy":[275],"acf":[],"yoast_head":"\n