Letnia Szko\u0142a Tradycji<\/h1>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>Letnia Szko\u0142a Tradycji to program specjalistycznych i rozbudowanych warsztat\u00f3w dla os\u00f3b zainteresowanych tradycyjnym rzemios\u0142em i sztuk\u0105 ludow\u0105. Podstawow\u0105 zasad\u0105 podczas warsztat\u00f3w jest relacja mistrz-ucze\u0144. Relacja ta, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 i bezpo\u015brednio\u015b\u0107 przekazu, jest skutecznym narz\u0119dziem wspomagania procesu przekazu tradycji.<\/p>\n
Wybierz interesuj\u0105c\u0105 Ci\u0119 edycj\u0119:<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/i><\/i><\/span>2025 | Taniec tradycyjny<\/span><\/a><\/h4><\/div>\nProgram warsztatowy Letniej Szko\u0142y Tradycji w 2025 roku po\u015bwi\u0119cony by\u0142 tradycyjnemu ta\u0144cu w formie niescenicznej. Dla os\u00f3b dopiero zaczynaj\u0105cych swoj\u0105 taneczn\u0105 przygod\u0119 przygotowane by\u0142y zaj\u0119cia z podstaw ta\u0144ca. Grupa ta pozna\u0142a tak\u017ce wykonywane w parach, tr\u00f3jkach i korowodach ta\u0144ce podlaskie oraz towarzysz\u0105ce im pie\u015bni. Tym, kt\u00f3rzy chcieli pog\u0142\u0119bi\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci, zaproponowano nauk\u0119 kujawiaka i ta\u0144c\u00f3w z Biskupizny <\/p>\n
Szczeg\u00f3\u0142owy program warsztat\u00f3w:<\/strong><\/h2>\nKujawiak | Prowadzenie: Dominik W\u00f3lta\u0144ski<\/strong><\/p>\nWirowanie mazurkowe jest najpopularniejszym sposobem tradycyjnego ta\u0144czenia w Polsce. Opr\u00f3cz najbardziej rozpoznawalnego i najcz\u0119\u015bciej ta\u0144czonego oberka na tradycyjnym parkiecie grany jest r\u00f3wnie\u017c i cz\u0119sto wyczekiwany kujawiak. Taniec kojarzony z Kujawami znany jest te\u017c z rejon\u00f3w s\u0105siednich, cho\u0107by z \u0142\u0119czyckiego, \u0142owickiego, sannickiego oraz Pa\u0142uk. Kujawiak w tradycyjnej, niestylizowanej postaci wykonywany bywa\u0142 w garniturze tanecznym: rozpoczynany chodzonym z figurami, a ko\u0144czony mazurem-oberkiem. Kujawiak w\u0142a\u015bciwy opiera si\u0119 na charakterystycznym pulsie, kt\u00f3ry w wykonaniu tancerzy dostosowany jest do rozci\u0105g\u0142ego rubato wygrywanego przez muzykant\u00f3w.<\/p>\n
Celem dwudniowego programu warsztat\u00f3w kujawiaka jest nauka techniki p\u0142ynnego pulsu oraz wirowania w parze w ta\u0144cu o tempie spokojnym i szybszym. W programie znajd\u0105 si\u0119 \u0107wiczenia z prowadzenia i pod\u0105\u017cania w parze, nauka wygodnego i komunikatywnego trzymania, poznawanie i odwzorowanie rytmu z uwzgl\u0119dnieniem rubato, opanowywanie skutecznego i komfortowego wirowania w wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 stron\u0119.<\/p>\n
Do zaj\u0119\u0107 b\u0119dzie przygrywa\u0107 Kazuma Ishio z Torunia (Skrzypkowie Dzielni, n-obrot\u00f3w).<\/p>\n
O Dominiku W\u00f3lta\u0144skim<\/strong><\/p>\nPasjonat ta\u0144c\u00f3w tradycyjnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci tych wirowych. Jego fascynacj\u0105 s\u0105 muzyczno-taneczne tradycje p\u00f3\u0142nocnych region\u00f3w Polski (Kujawy i Pa\u0142uki oraz Kurpie) i kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych taniec polski przed wiekami si\u0119 zadomowi\u0142, w szczeg\u00f3lno\u015bci w Szwecji. Od ponad 15 lat promuje ta\u0144czenie kujawiaka na dechach w Polsce. Tancerz i instruktor ta\u0144ca, organizator i animator wydarze\u0144 muzyczno-tanecznych oraz nauczyciel pierwszych d\u017awi\u0119k\u00f3w na skrzypcach. Muzyk w zespo\u0142ach agregandado oraz Skrzypkowie Dzielni. Opracowa\u0142 w\u0142asn\u0105 interpretacj\u0119 wykonawcz\u0105 i spos\u00f3b nauczania kujawiaka oraz kurpiowskiego powolniaka do ta\u0144czenia na pota\u0144c\u00f3wkach.<\/p>\n
\nTa\u0144ce biskupia\u0144skie | Prowadzenie: Grzegorz Ajdacki<\/strong><\/p>\nBiskupizna to mikroregion w po\u0142udniowej Wielkopolsce, obejmuj\u0105cy zaledwie jedno miasteczko i kilkana\u015bcie wiosek. Ma\u0142o kto jednak wie, \u017ce mimo niewielkich rozmiar\u00f3w ma jedn\u0105 z najsilniejszych w naszym kraju kultur tanecznych, nierozerwalnie zwi\u0105zan\u0105 z muzyk\u0105 i \u015bpiewem.<\/p>\n
W czasie warsztat\u00f3w nauczymy si\u0119 tamtejszych ta\u0144c\u00f3w, przede wszystkim: wiwata, przodka, r\u00f3wnego i sibra oraz kilku zasad, bez kt\u00f3rych uczestnictwo w biskupia\u0144skiej zabawie mog\u0142oby prowadzi\u0107 do nieporozumie\u0144. Dawniej podobne zasady by\u0142y norm\u0105 r\u00f3wnie\u017c w innych regionach naszego kraju \u2013 ich znajomo\u015b\u0107 pomo\u017ce zatem w uczestnictwie we wszelkich tradycyjnych zabawach.<\/p>\n
Do zaj\u0119\u0107 b\u0119dzie przygrywa\u0107 kapela Biskupianie w sk\u0142adzie Ma\u0142gorzata Szymankiewicz i Krzysztof Polowczyk, a tak\u017ce Rafa\u0142 Mi\u015bta.<\/p>\n
O Grzegorzu Ajdackim<\/strong><\/p>\nZ wykszta\u0142cenia geograf, pracowa\u0142 jako redaktor podr\u0119cznik\u00f3w szkolnych, map i atlas\u00f3w, obecnie jest nauczycielem geografii, dramy i przedmiot\u00f3w artystycznych. Z zami\u0142owania tancerz, regionalista i etnolog. Od wielu lat zajmuje si\u0119 przekazywaniem praktycznej wiedzy o kulturze. Propaguje tradycyjne ta\u0144ce i zabawy regionalne w\u015br\u00f3d dzieci, m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych, prowadz\u0105c w wielu miejscach w kraju i za granic\u0105 zaj\u0119cia, imprezy i projekty taneczne. Pog\u0142\u0119bia swoj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci, ucz\u0105c si\u0119 nadal od wiejskich tancerzy.<\/p>\n
\nTa\u0144ce podlaskie | Prowadzenie: Anna Fionik<\/strong><\/p>\nZaj\u0119cia tej grupy warsztatowej skupi\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno na ta\u0144cu (korowodowym, w parach, w tr\u00f3jkach), jak i na towarzysz\u0105cym mu \u015bpiewie. Spotkanie to stanie si\u0119 wi\u0119c okazj\u0105 do poznania r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i bogactwa podlaskiego repertuaru tanecznego, towarzysz\u0105cego bardzo r\u00f3\u017cnym okazjom \u2013 zar\u00f3wno obrz\u0119dom, jak i zwyk\u0142ej zabawie.<\/p>\n
Podczas warsztat\u00f3w poznamy tradycyjne korowody oraz ta\u0144ce podlaskich Bia\u0142orusin\u00f3w z terenu powiatu bielskiego, hajnowskiego i siemiatyckiego wojew\u00f3dztwa podlaskiego. Zaczniemy od najstarszych form ta\u0144ca zespo\u0142owego, kt\u00f3rym s\u0105 korowody, wodzone g\u0142\u00f3wnie podczas \u015bpiewania pie\u015bni wiosennych \u2013 ohulek, rzadziej w czasie \u015bpiewania pie\u015bni \u017cniwnych. Z korowod\u00f3w uformowa\u0142y si\u0119 z czasem takie ta\u0144ce zespo\u0142owe jak: \u201eOj, za hajem\u201d, \u201eNa recza\u0144ku\u201d, \u201eJab\u0142yczko\u201d. Na warsztatach zaprezentujemy tak\u017ce inne ta\u0144ce z bielskiego Podlasia, wykonywane w parach lub tr\u00f3jkach, m.in.: \u201ePodispan\u201d, \u201eKorobuszka\u201d, \u201e\u0141ysy\u201d, \u201eKrakowiak\u201d i inne.<\/p>\n
Do zaj\u0119\u0107 b\u0119d\u0105 przygrywa\u0107 Doroteusz Fionik i Maksym Fionik.<\/p>\n
O Annie Fionik<\/strong><\/p>\nZwi\u0105zana ze Studziwodami pedagog kultury tradycyjnej, etnomuzykolo\u017cka, specjalistka od \u015bpiewu tradycyjnego podlaskich Bia\u0142orusin\u00f3w. W 2003 roku, wraz z bratem Doroteuszem, za\u0142o\u017cy\u0142a studio folkloru \u201e\u017bemerwa\u201d, kt\u00f3re prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107 wykonawcz\u0105, edukacyjn\u0105 oraz badawcz\u0105 w zakresie tradycyjnych pie\u015bni, obrz\u0119d\u00f3w i ta\u0144c\u00f3w podlaskich Bia\u0142orusin\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni Podlasko-Poleskich Spotka\u0144 w Tradycji \u201eTam po majowuj rosi\u201d oraz Letniej Szko\u0142y Tradycji, dzia\u0142aj\u0105cej od 2003 roku przy muzeum w Studziwodach. \u015apiewaczka mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u \u201eSchola W\u0119gajty\u201d.<\/p>\n
\nPodstawy ta\u0144ca tradycyjnego | Prowadzenie: Piotr Zgorzelski<\/strong><\/p>\nCelem warsztat\u00f3w b\u0119dzie nauka i opanowanie w stopniu podstawowym zasad obowi\u0105zuj\u0105cych w niescenicznych formach ta\u0144ca tradycyjnego o rytmice mazurkowej i polkowej oraz element\u00f3w z ni\u0105 zwi\u0105zanych takich jak: ta\u0144czenie w parze, ta\u0144czenie po kole, wirowanie w parze w uk\u0142adzie otwartym i zamkni\u0119tym. W trakcie warsztat\u00f3w pojawi si\u0119 tak\u017ce du\u017ca ilo\u015b\u0107 \u0107wicze\u0144 rytmicznych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym w naszym ta\u0144cu pojawi si\u0119 p\u0142ynno\u015b\u0107, spontaniczno\u015b\u0107, \u017cywio\u0142owo\u015b\u0107 i rado\u015b\u0107. Opanowanie tych krok\u00f3w i tanecznych zasad pozwoli cieszy\u0107 si\u0119 ta\u0144cem na miejskich i wiejskich pota\u0144c\u00f3wkach, a wszystko to przy zachowaniu charakterystycznych cech stylu i manier wykonawczych.<\/p>\n
Warsztaty przewidziane s\u0105 przede wszystkim dla os\u00f3b pocz\u0105tkuj\u0105cych i \u015bredniozaawansowanych (kt\u00f3re chc\u0105 utrwali\u0107 sobie podstawowe umiej\u0119tno\u015bci), ale na pewno skorzystaj\u0105 z nich tak\u017ce nauczyciele i uczniowie szk\u00f3\u0142 muzycznych i baletowych, instruktorzy, tancerze, muzycy, animatorzy kultury, muzyko- i choreoterapeuci, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mogli pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci dotycz\u0105ce metodyki nauczania polskich ta\u0144c\u00f3w ludowych w formach niescenicznych oraz pozyska\u0107 materia\u0142 taneczny do wykorzystania we w\u0142asnej pracy.<\/p>\n
W warsztatach wykorzystane zostan\u0105 melodie oberk\u00f3w i polek z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w Polski.<\/p>\n
O Piotrze Zgorzelskim<\/strong><\/p>\nWarszawiak, etnolog, tancerz, animator kultury, aktor, juror w konkursach ta\u0144ca tradycyjnego. Inicjator odrodzenia polskich ta\u0144c\u00f3w tradycyjnych w formach niescenicznych. Powo\u0142a\u0142 i prowadzi pierwsz\u0105 w Polsce AKADEMI\u0118 TA\u0143CA TRADYCYJNEGO. Ta\u0144cem tradycyjnym zajmuje si\u0119 od blisko 30 lat. Uczy\u0142 si\u0119 bezpo\u015brednio od wiejskich tancerzy, jak r\u00f3wnie\u017c ze \u017ar\u00f3de\u0142 archiwalnych, wypracowuj\u0105c autorski program zaj\u0119\u0107 uwzgl\u0119dniaj\u0105cy wsp\u00f3\u0142czesne predyspozycje i umiej\u0119tno\u015bci pokolenia pozbawionego \u017cywego kontaktu z muzyk\u0105 ludow\u0105. Wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel warszawskiego Stowarzyszenia \u201eDom Ta\u0144ca\u201d (1994) i jego kilkuletni prezes. Tw\u00f3rca i propagator nowoczesnej formu\u0142y ta\u0144czenia ta\u0144c\u00f3w tradycyjnych okre\u015blanej jako MAZUREK FREESTYLE. Jest autorem projektu internetowych lekcji ta\u0144ca tradycyjnego na kanale YouTube \u2013 TANIEC TRADYCYJNY PL.<\/p>\n
Organizatorem Letniej Szko\u0142y Tradycji jest Fundacja Kultura Enter. Projekt jest realizowany przy wsparciu Miasta Lublin. Wsp\u00f3\u0142praca: Warsztaty Kultury w Lublinie, Festiwal Re:tradycja \u2013 Jarmark Jagiello\u0144ski, Klasztor oo. Dominikan\u00f3w w Lublinie.<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/i><\/i><\/span>2024 | \u015apiew tradycyjny <\/span><\/a><\/h4><\/div>\nW 2024 r. Letnia Szko\u0142a Tradycji to spotkanie ze \u015bpiewem wybranych grup etnicznych i etnograficznych zamieszkuj\u0105cych Polsk\u0119, a tak\u017ce tradycj\u0105 reemigrant\u00f3w. Ka\u017cda z 5 grup warsztatowych przez kilka dni b\u0119dzie mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapoznania si\u0119 z repertuarem i stylem wykonawczym konkretnej spo\u0142eczno\u015bci. Poprzez dotkni\u0119cie tego tematu chcemy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 tradycji \u015bpiewaczych w Polsce. Istotny b\u0119dzie zar\u00f3wno temat utwor\u00f3w, cechy typowe dla danej tradycji \u015bpiewaczej, jak i j\u0119zyk, w jakim s\u0105 wykonywane pie\u015bni. Ka\u017cda z prezentowanych grup stara si\u0119 bowiem podtrzymywa\u0107 sw\u00f3j j\u0119zyk\/gwar\u0119, a tradycje \u015bpiewacze s\u0105 istotnym elementem tego przekazu. <\/span><\/p>\nPie\u015bni romskie | Prowadzenie: Teresa Mirga<\/b><\/p>\n
Warsztaty z Teres\u0105 Mirg\u0105 w ramach Letniej Szko\u0142y Tradycji to wyj\u0105tkowa mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania z kultur\u0105 i tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 romsk\u0105. Przez kilka dni zaj\u0119\u0107 uczestnicy naucz\u0105 si\u0119 pie\u015bni wywodz\u0105cych si\u0119 z r\u00f3\u017cnych muzycznych tradycji romskich. Kolejno na warsztat zostan\u0105 wzi\u0119te pie\u015bni Rom\u00f3w Bergitka, a nast\u0119pnie Rom\u00f3w w\u0119gierskich oraz ba\u0142ka\u0144skich. Jednym z modu\u0142\u00f3w warsztat\u00f3w b\u0119dzie te\u017c zapoznanie si\u0119 z autorskim repertuarem Teresy Mirgi \u2013 tworzonym na bazie pie\u015bni tradycyjnych i korzeni, z kt\u00f3rych wywodzi si\u0119 autorka i kompozytorka utwor\u00f3w.<\/span><\/p>\nDost\u0119pno\u015b\u0107: sala na parterze<\/p>\n
Teresa Mirga <\/b><\/p>\n
Romska poetka, pie\u015bniarka, gitarzystka, za\u0142o\u017cycielka i liderka zespo\u0142u Ka\u0142e Ba\u0142a (Czarne W\u0142osy). Tworzy w j\u0119zyku polskim i romskim. Pochodzi z rodziny Rom\u00f3w Karpackich od pokole\u0144 mieszkaj\u0105cej na Spiszu w Czarnej G\u00f3rze k. Bukowiny Tatrza\u0144skiej, gdzie Romowie Bergitka prowadz\u0105 osiad\u0142y tryb \u017cycia od niemal trzystu lat. Powsta\u0142y w latach 90. zesp\u00f3\u0142 Ka\u0142e Ba\u0142a, autorski projekt Teresy Mirgi, si\u0119ga do tradycji Rom\u00f3w Karpackich, ale te\u017c i grup etnograficznych zamieszkuj\u0105cych \u0142uk Karpat.<\/span><\/p>\n
\nPie\u015bni \u015bl\u0105skie | Prowadzenie: Iwona Wyl\u0119ga\u0142a<\/b><\/p>\n
\u015apiewanie \u015bl\u0105skich pie\u015bni to przygoda nie tylko muzyczna, ale i j\u0119zykowa. Poznaj\u0105c zar\u00f3wno \u015bpiewki nagrywane od lat 60-tych XX w., pochodz\u0105ce z archiw\u00f3w r\u00f3\u017cnych instytucji, jak i te zarejestrowane podczas spotka\u0144 z wiejskimi \u015bpiewaczkami w czerwcu 2024, b\u0119dziemy mie\u0107 okazj\u0119 do do\u015bwiadczania rozmaito\u015bci dialektu \u015bl\u0105skiego. Pojawi si\u0119 te\u017c folklor wieloj\u0119zyczny \u2013 specjalno\u015b\u0107 regionu, b\u0119d\u0105ca wizyt\u00f3wk\u0105 \u015bl\u0105skiego humoru. Opr\u00f3cz pracy nad specyficzn\u0105, bardzo przyjazn\u0105 cia\u0142u emisj\u0105 pie\u015bni, b\u0119dzie mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 tak\u017ce z ich stylem oraz kontekstem wykonawczym. Za\u015bpiewamy pie\u015bni jednog\u0142osowe, ale pojawi si\u0119 te\u017c wielog\u0142os, kt\u00f3ry wr\u00f3s\u0142 w tradycj\u0119 prawie 100 lat temu. Nie zabraknie czasu na przygotowanie si\u0119 do pracy z g\u0142osem, ale tak\u017ce na to, by odczu\u0107, na czym polega przyjemno\u015b\u0107 tradycyjnego \u015bl\u0105skiego \u015bpiewania.<\/span><\/p>\nDost\u0119pno\u015b\u0107: sala na parterze<\/span><\/p>\nIwona Wyl\u0119ga\u0142a<\/b><\/p>\n
Etnolo\u017cka oraz animatorka kultury, dwukrotna stypendystka MKiDN, wyk\u0142adowczyni studi\u00f3w podyplomowych na kierunku Muzyka Tradycyjna na Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Bada, dokumentuje i popularyzuje tradycyjny \u015bpiew ludowy ze \u015al\u0105ska Opolskiego. Od 2009 r. prowadzi liczne warsztaty wokalne dla dzieci i doros\u0142ych oraz Zesp\u00f3\u0142 \u015apiewu Tradycyjnego \u201eNiez\u0142e Zi\u00f3\u0142ka\u201d. Wraz z zespo\u0142em oraz solo jest laureatk\u0105 OFKi\u015aL w Kazimierzu w 2017 r. oraz Turnieju Muzyk\u00f3w Prawdziwych w Szczecinie w 2018 r. Nagrania z za\u015bpiewanymi przez ni\u0105 pie\u015bniami stanowi\u0105 t\u0142o muzyczne wystawy sta\u0142ej w Muzeum Ziemi Prudnickiej. Pracuje z nagraniami archiwalnymi, ale jest r\u00f3wnie\u017c uczennic\u0105 wiejskich \u015bpiewaczek. Zainicjowa\u0142a spotkania \u015bpiewak\u00f3w woj. opolskiego. Od 2014 r. we wsp\u00f3\u0142pracy z instytucjami kultury i edukacji oraz organizacjami pozarz\u0105dowymi zrealizowa\u0142a wiele projekt\u00f3w edukacyjnych m.in. cykle warsztat\u00f3w, audycji radiowych oraz film\u00f3w po\u015bwi\u0119conych pie\u015bniom ze \u015al\u0105ska. W 2019 r. nagra\u0142a 12 pie\u015bni ze zbioru Juliusa Rogera w projekcie Wikimedii Polska, dla zilustrowania \u015bpiewu w lokalnym \u015bl\u0105skim stylu.<\/span><\/p>\n
\nPie\u015bni kaszubskie | Prowadzenie : Joanna Gostkowska<\/b><\/p>\n
Podczas warsztat\u00f3w b\u0119dziemy pracowa\u0107 nad kaszubskim repertuarem tradycyjnym \u2013 podstaw\u0105 b\u0119d\u0105 pie\u015bni wyselekcjonowane ze zbior\u00f3w fonograficznych PAN i innych, a tak\u017ce ze \u015bpiewnik\u00f3w opracowanych przez kaszubskich etnograf\u00f3w i folkloryst\u00f3w XX wieku oraz materia\u0142\u00f3w w\u0142asnych. Opr\u00f3cz nauki pie\u015bni, zaj\u0119cia b\u0119d\u0105 obejmowa\u0107 tak\u017ce prac\u0119 nad emisj\u0105 tzw. otwartego, naturalnego g\u0142osu, prac\u0119 z cia\u0142em, dykcj\u0105, impostacj\u0105, artykulacj\u0105. Porozmawiamy tak\u017ce o kontek\u015bcie historycznym, kt\u00f3ry kszta\u0142towa\u0142 kultur\u0119 tego regionu. Ponadto uczestnicy zapoznaj\u0105 si\u0119 z podstawami j\u0119zyka kaszubskiego \u2013 jego zasadami wymowy oraz pisowni\u0105. <\/span><\/p>\nDost\u0119pno\u015b\u0107: do sali prowadz\u0105 schody<\/span>
\n<\/span><\/p>\n
\n
\n<\/span>Joanna Gostkowska<\/b><\/p>\nWszechstronna osobowo\u015b\u0107 artystyczna, etnolog, architekt, Kaszubka, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka i wiceprezes Stowarzyszenia Tr\u00f3jwiejska z Gda\u0144ska. Od ponad 15 lat zajmuje si\u0119 polsk\u0105 muzyk\u0105 tradycyjn\u0105 \u2013 jako \u015bpiewaczka, muzykantka i tancerka oraz animatorka. Ze wzgl\u0119du na swoje pochodzenie i to\u017csamo\u015b\u0107 bada oraz rekonstruuje muzyk\u0119 kaszubsk\u0105, opieraj\u0105c si\u0119 m.in. na nagraniach archiwalnych i ucz\u0105c si\u0119 od starszych, \u017cyj\u0105cych jeszcze muzykant\u00f3w. Jest prawdopodobnie jedyn\u0105 \u015bpiewaczk\u0105 m\u0142odego pokolenia, kt\u00f3ra \u015bpiewa tradycyjne pie\u015bni kaszubskie \u201ein crudo\u201d. Bra\u0142a udzia\u0142 w wielu muzycznych zespo\u0142ach i projektach, aktualnie jest \u015bpiewaczk\u0105 Akademii G\u0142os\u00f3w Tradycji (\u017ce\u0144ska grupa \u015bpiewacza) oraz za\u0142o\u017cycielk\u0105 i liderk\u0105 zespo\u0142u Dr\u00ebsz\u00eb (kaszubski folk) oraz wokalistk\u0105 projektu Kolberg T.39. Jest laureatk\u0105 kilku presti\u017cowych konkurs\u00f3w w Polsce zwi\u0105zanych z tradycyjn\u0105 muzyk\u0105, m.in. I miejsce na Turnieju Muzyk\u00f3w Prawdziwych w Filharmonii im. Mieczys\u0142awa Kar\u0142owicza w Szczecinie, II miejsce na 53. Og\u00f3lnopolskim Festiwalu Kapel i \u015apiewak\u00f3w Ludowych w Kazimierzu Dolnym – gdzie zaprezentowa\u0142a tradycyjne pie\u015bni kaszubskie solo i prze\u0142ama\u0142a tym sposobem trwaj\u0105cy wiele dekad impas w postaci braku uczestnictwa reprezentant\u00f3w z Kaszub na tym przegl\u0105dzie. Prowadzi\u0142a wiele warsztat\u00f3w dla r\u00f3\u017cnych grup wiekowych i spo\u0142ecznych.<\/span><\/p>\n
\nPie\u015bni reemigrant\u00f3w z dawnej Jugos\u0142awii | Prowadzenie: Joanna Skowro\u0144ska<\/b><\/p>\n
Reemigranci z dawnej Jugos\u0142awii jeszcze w czasach cesarstwa austro-w\u0119gierskiego przew\u0119drowali z Galicji do Bo\u015bni i Chorwacji, by po II wojnie \u015bwiatowej znale\u017a\u0107 si\u0119 na Dolnym \u015al\u0105sku, w okolicach Boles\u0142awca. Repertuar \u015bpiewaczy i muzyczny odzwierciedla ich w\u0119dr\u00f3wk\u0119 przez r\u00f3\u017cne obszary kulturowe. Graj\u0105 zar\u00f3wno przywiezione jeszcze z Galicji mazurki, polki, jak i nauczone ju\u017c na Ba\u0142kanach <\/span>kolo<\/span><\/i> czy <\/span>taraban<\/span><\/i>. <\/span><\/p>\nWarsztaty pie\u015bni reemigrant\u00f3w z dawnej Jugos\u0142awii oparte b\u0119d\u0105 na badaniach terenowych prowadz\u0105cej oraz do\u015bwiadczeniu praktyki \u015bpiewu na wsiach wok\u00f3\u0142 Boles\u0142awca. Poznamy najstarsze polskie ballady, za\u015bpiewamy w unisono i w wielog\u0142osie po polsku i chorwacku. <\/span><\/p>\nPracowa\u0107 b\u0119dziemy nad emisj\u0105 g\u0142osu, wsp\u00f3\u0142brzmieniem oraz poszerzymy wiedz\u0119 o kontek\u015bcie kulturowym wykonywanego repertuaru. <\/span><\/p>\nDost\u0119pno\u015b\u0107: do sali prowadz\u0105 schody<\/span><\/p>\nJoanna Skowro\u0144ska<\/b><\/p>\n
Etnolo\u017cka, \u015bpiewaczka specjalizuj\u0105ca si\u0119 w badaniu i wykonawstwie tradycyjnej muzyki z teren\u00f3w Polski (\u0141\u0119czyckie, Dolny \u015al\u0105sk), Ukrainy (Polesie) i Chorwacji (Posavina). Badania terenowe kszta\u0142tuj\u0105 jej dynamiczne role \u2013 od prowadzenia kompleksowych nagra\u0144 terenowych po dzia\u0142alno\u015b\u0107 warsztatow\u0105, koncertow\u0105 (Kust, Z Lasu, Kapela Remigrancka), wydawnicz\u0105 i publicystyczn\u0105. Uczennica wiejskich \u015bpiewaczek i \u015bpiewak\u00f3w. Cz\u0142onkini Fundacji Muzyka Zakorzeniona, wsp\u00f3\u0142pracowniczka Fundacji Wa\u017cka, autorka archiw\u00f3w internetowych polskiej muzyki tradycyjnej (Archiwum \u0141\u0119czyckie, Archiwum Pie\u015bni).<\/span><\/p>\n
\nPie\u015bni \u0142emkowskie | Prowadzenie: Marta Graban-Butryn<\/b><\/p>\n
\u0141emkowszczyzna to teren si\u0119gaj\u0105cy od Popradu po Os\u0142aw\u0119, zamieszkiwany do 1947 roku przez grup\u0119 g\u00f3rali ruskich; wchodzi\u0142 klinem mi\u0119dzy osadnictwo zachodnios\u0142owia\u0144skie \u2013 od p\u00f3\u0142nocy polskie, a od po\u0142udnia s\u0142owackie. Mieszka\u0144cy tych region\u00f3w Karpat wytworzyli szczeg\u00f3lnie ciekaw\u0105 kultur\u0119, w tym wyj\u0105tkowy folklor muzyczny \u2013 pie\u015bni, melodie i ta\u0144ce. W warstwie muzycznej, jak r\u00f3wnie\u017c s\u0142ownej odnale\u017a\u0107 mo\u017cemy wp\u0142ywy s\u0142owackie czy w\u0119gierskie, w szczeg\u00f3lno\u015bci we wsiach granicznych. <\/span><\/p>\nPodczas zaj\u0119\u0107 poznamy wyj\u0105tkowe przyk\u0142ady pie\u015bni, zar\u00f3wno obrz\u0119dowych, jak <\/span>
\n<\/span>i lirycznych, przy czym pochylimy si\u0119 tak\u017ce nad ich kontekstem, sytuacyjno\u015bci\u0105 oraz stron\u0105 j\u0119zykow\u0105. W pracy opiera\u0107 si\u0119 b\u0119dziemy na d\u017awi\u0119kowych materia\u0142ach archiwalnych, jak r\u00f3wnie\u017c nagraniach pochodz\u0105cych z bada\u0144 w\u0142asnych prowadz\u0105cej. Bardzo istotnym badawczym materia\u0142em d\u017awi\u0119kowym wykorzystywanym w czasie warsztat\u00f3w, b\u0119d\u0105 zapisy prof. Romana Reinfussa z lat 60-tych XX w., a zdeponowane w Archiwum Stowarzyszenia Tw\u00f3rc\u00f3w Ludowych. Si\u0119gniemy tak\u017ce po nagrania zarejestrowane na p\u0142ytach decelitowych w latach 30-tych XX w. w\u015br\u00f3d emigrant\u00f3w z \u0141emkowszczyzny przyby\u0142ych do Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. <\/span><\/p>\nPoznamy pie\u015bni sob\u00f3tkowe, rusalne (na Zielone \u015awi\u0105tki), ko\u0142ysanki czy przy\u015bpiewki weselne, a wst\u0119pem do tej przygody b\u0119dzie oczywi\u015bcie praca z cia\u0142em, oddechem i g\u0142osem za pomoc\u0105 przyst\u0119pnych \u0107wicze\u0144. <\/span><\/p>\nDost\u0119pno\u015b\u0107: do sali prowadz\u0105 schody<\/span><\/p>\nMarta Graban-Butryn<\/b> <\/span><\/p>\nEtnolog, folklorystka, etnomuzykolog, absolwentka Kulturoznawstwa w UMCS (spec. folklorystyka i etnologia), stypendystka International Visegrad Fund oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorka artyku\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych obrz\u0119dowo\u015bci rodzinnej \u0141emk\u00f3w, pomys\u0142odawczyni i koordynatorka projektu Lemko Archive. Od wielu lat poznaje, \u015bpiewa i gra muzyk\u0119 tradycyjn\u0105 Roztocza i \u0141emkowszczyzny. Uczestniczka wielu wypraw terenowych oraz przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 muzycznych z udzia\u0142em wiejskich muzykant\u00f3w i \u015bpiewak\u00f3w (Szko\u0142a Suki Bi\u0142gorajskiej, Kapela Butryn\u00f3w, \u0141emkowska Wiejska Kapela \u201eUherec\u201d, Akademia Kolberga). W 2023 roku realizowa\u0142a projekt pn. \u201ePie\u015bni \u0141emk\u00f3w\u201d, kt\u00f3ry mia\u0142 na celu zachowanie najstarszych \u0142emkowskich pie\u015bni (szczeg\u00f3lnie sob\u00f3tkowych, rusalnych, pasterskich, ko\u0142ysanek, czy pie\u015bni wykonywanych na \u201eweczyrkach\u201d), jak r\u00f3wnie\u017c ich upowszechnienie w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci \u0142emkowskiej. W ramach projektu przeprowadzone zosta\u0142y kwerendy biblioteczne i archiwalne, badania terenowe, opracowanie i archiwizacja zebranego materia\u0142u, a tak\u017ce seria spotka\u0144\/prezentacji\/koncert\u00f3w w wybranych wsiach zamieszkiwanych obecnie przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u0142emkowsk\u0105.<\/span><\/p>\nOrganizatorem Letniej Szko\u0142y Tradycji jest Fundacja Kultura Enter. Projekt jest realizowany przy wsparciu Miasta Lublin. Wsp\u00f3\u0142praca: Warsztaty Kultury w Lublinie, Festiwal Re:tradycja \u2013 Jarmark Jagiello\u0144ski, Klasztor oo. Dominikan\u00f3w w Lublinie.<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/i><\/i><\/span>2023 | Obr\u00f3bka drewna<\/span><\/a><\/h4><\/div>\n![\"Kobieta](\"https:\/\/retradycja.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/fot.-Katarzyna-Anna-Kubiak-5-e1689683043229.jpg\")
<\/a><\/p>\nPodstawy stolarki | Prowadzenie: Arkadiusz<\/a> i Joanna Zych<\/a><\/strong>
\n<\/strong>Stolarstwo jest zawodem do\u015b\u0107 m\u0142odym, a jego powstanie ma \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z udoskonaleniem narz\u0119dzi do obr\u00f3bki drewna. Zapotrzebowanie na wyroby drewniane zar\u00f3wno w miastach, jak i na wsiach by\u0142o ogromne. Wybudowany przez cie\u015bl\u0119 dom nale\u017ca\u0142o przecie\u017c zamkn\u0105\u0107 i wyposa\u017cy\u0107. Potrzebne by\u0142y wi\u0119c okna i drzwi, a tak\u017ce meble: sto\u0142y, \u0142\u00f3\u017cka, \u0142awy, skrzynie, p\u00f3\u0142ki, kredensy itp. Wyr\u00f3b mebli wymaga\u0142 nie tylko umiej\u0119tno\u015bci, ale tak\u017ce szerokiej wiedzy dotycz\u0105cej obr\u00f3bki i konserwacji drewna. W czasie Letniej Szko\u0142y Tradycji swoj\u0105 pasj\u0105 do drewna podziel\u0105 si\u0119 Arkadiusz i Joanna Zych. Stosuj\u0105c tradycyjne techniki stolarskie (bez u\u017cycia gwo\u017adzi i kleju), uczestniczki i uczestnicy wykonaj\u0105 z drewna modrzewiowego lub sosnowego wisz\u0105c\u0105 p\u00f3\u0142k\u0119 i drewniany zydel.<\/p>\n <\/strong>Snycerka podlaska | Prowadzenie: Jerzy Ostapczuk
\n<\/strong>Snycerskie zdobienia architektoniczne wymaga\u0142y od rzemie\u015blnik\u00f3w umiej\u0119tno\u015bci i precyzyjno\u015bci oraz odpowiednich narz\u0119dzi. Misternie wyko\u0144czone naro\u017cniki, patrz\u0105ce na siebie ptaki w nadokiennikach czy dekoracyjne zdobienia elewacji i szczyt\u00f3w to elementy, kt\u00f3re mo\u017cna jeszcze zobaczy\u0107 na przedwojennych, drewnianych cha\u0142upach. Te unikatowe ornamenty do\u015b\u0107 licznie zachowa\u0142y si\u0119 na podlaskich wsiach, a nawi\u0105zuj\u0105 do zdobnictwa stosowanego w rosyjskim budownictwie ludowym. Aby pozna\u0107 ciekawostki zwi\u0105zane z t\u0105 dziedzin\u0105 rzemios\u0142a, warto wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w warsztatach, kt\u00f3re poprowadzi Jerzy Ostapczuk. Opr\u00f3cz teorii o doborze materia\u0142u i sposobach konserwacji drewna uczestnicy i uczestniczki poznaj\u0105 narz\u0119dzia snycerskie oraz zobacz\u0105, jakie wzory mo\u017cna wykona\u0107 przy ich pomocy. Druga cz\u0119\u015b\u0107 to ju\u017c czysta praktyka. Pocz\u0105tkuj\u0105cy snycerze wytn\u0105 od wzornika tradycyjn\u0105 ozdob\u0119 nadokienn\u0105 charakterystyczn\u0105 dla p\u00f3\u0142nocnego Podlasia. Nikt nie wyjedzie z zaj\u0119\u0107 z pustymi r\u0119kami.<\/p>\nNaczynia drewniane | Prowadzenie: Jerzy Tarasiewicz
\n<\/strong>Zaawansowanym typem obr\u00f3bki drewna jest toczenie. Proces ten wymaga bardzo du\u017cej precyzji oraz skupienia rzemie\u015blnika. Toczenie drewna odbywa si\u0119 poprzez wprawienie w ruch obrotowy danego przedmiotu, a nast\u0119pnie skrawanie jego powierzchni w taki spos\u00f3b, aby uzyska\u0142 on kszta\u0142t bry\u0142y obrotowej. Jest to jednak jeden z p\u00f3\u017aniejszych etap\u00f3w obr\u00f3bki, poniewa\u017c wcze\u015bniej nale\u017cy przygotowa\u0107 materia\u0142, a po jego zako\u0144czeniu efekt pracy odpowiednio zabezpieczy\u0107 przed negatywnym wp\u0142ywem temperatury, wilgoci oraz czynnik\u00f3w mechanicznych. Wykonuje si\u0119 to poprzez polerowanie, gotowanie i impregnowanie np. olejem du\u0144skim. Niezb\u0119dnym narz\u0119dziem tego procesu jest tokarka do drewna. Uczestnicy i uczestniczki warsztat\u00f3w wykonaj\u0105 drewniany kubek z uchem, mo\u017adzierz (st\u0119pk\u0119), \u015bwiecznik, a tak\u017ce d\u0142uban\u0105 nieck\u0119 z drzewa osikowego. Efekty swojej pracy b\u0119d\u0105 mogli udekorowa\u0107 wed\u0142ug w\u0142asnej koncepcji.<\/p>\nDrzeworyt ludowy | Prowadzenie: J\u00f3zef Lewkowicz<\/a>
\n<\/strong>Drzeworyt to najstarsza technika graficzna polegaj\u0105ca na wykonaniu matrycy w desce lub klocku drewnianym. Jest to d\u0142ugotrwa\u0142y i wymagaj\u0105cy nie lada precyzji proces, podczas kt\u00f3rego nale\u017cy najpierw wykona\u0107 rysunek, nast\u0119pnie wyci\u0105\u0107 albo wyd\u0142uba\u0107 t\u0142o (stworzy\u0107 tzw. jasny i ciemny drzeworyt). Zwie\u0144czeniem pracy jest odbijanie wykonanego wizerunku na kartonie. Podczas zaj\u0119\u0107 pocz\u0105tkuj\u0105cy adepci i adeptki tej sztuki zdob\u0119d\u0105 niezb\u0119dn\u0105 wiedz\u0119 na temat drzeworytu, w tym drzeworytu p\u0142azowskiego i jego ciekawej historii. Pod \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0105 artysty sami wykonaj\u0105 drzeworyt wed\u0142ug w\u0142asnego pomys\u0142u. W ruch p\u00f3jd\u0105 d\u0142uta, d\u0142utka i no\u017ce. Gotowe prace b\u0119d\u0105 malowane farbami drukarskimi i odbijane na papierze.<\/p>\nZabawki drewniane | Prowadzenie: Tadeusz Le\u015bniak<\/a>
\n<\/strong>Drewno jest tak\u017ce surowcem, z kt\u00f3rego wykonywano wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludowych zabawek. Nie stanowi\u0142o jednak osobnej ga\u0142\u0119zi rzemios\u0142a, lecz w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142o produkcj\u0105 uboczn\u0105 przemys\u0142u drzewnego. Wyrabiano je najcz\u0119\u015bciej zim\u0105, kiedy ubywa\u0142o zaj\u0119\u0107 na wolnym powietrzu. Dawniej zabawki ludowe kupowano na odpustach i jarmarkach odbywaj\u0105cych si\u0119 w okolicy. Najpowszechniejsze by\u0142y konie wyst\u0119puj\u0105ce w r\u00f3\u017cnych wersjach: jako figurki stoj\u0105ce, na k\u00f3\u0142kach, z bryczk\u0105 i te najbardziej popularne \u2013 na biegunach. Wykonywano tak\u017ce figurki zwierz\u0105t (baranki, kozy, krowy, \u015bwinki) oraz r\u00f3\u017cne gatunki ptak\u00f3w (dudki, bociany, jask\u00f3\u0142ki i in.). By\u0142y te\u017c specjalne zabawki dedykowane ch\u0142opcom \u2013 taczki, wozy drabiniaste, pukawki. Dziewczynki dostawa\u0142y w\u00f3zki dla lalek, ko\u0142yski i miniaturki mebli. Najm\u0142odsi najch\u0119tniej bawili si\u0119 terkotkami, klepokami i karuzelami, czyli popularnymi zabawkami na patyku. Podczas warsztat\u00f3w pod okiem Tadeusza Le\u015bniaka b\u0119dzie mo\u017cna wykona\u0107 modele drewnianych ptaszk\u00f3w, konika na k\u00f3\u0142kach i bryczki, czyli zabawki charakterystyczne dla \u017cywieckiego o\u015brodka zabawkarskiego. W ruch p\u00f3jd\u0105 d\u0142uta, no\u017ce, wiertarki i szlifierki. Ostatni etap prac to malowanie wykonanych zabawek. <\/p>\nOrganizatorem Letniej Szko\u0142y Tradycji jest Fundacja Kultura Enter. Projekt jest realizowany przy wsparciu Miasta Lublin.<\/strong><\/p>\nWsp\u00f3\u0142praca: Warsztaty Kultury w Lublinie, Festiwal Re:tradycja \u2013 Jarmark Jagiello\u0144ski, Klasztor oo. Dominikan\u00f3w w Lublinie.<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/i><\/i><\/span>2022 | Bi\u017cuteria<\/span><\/a><\/h4><\/div>\n![\"\"](\"https:\/\/retradycja.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/fot.-Gutek-Zegier-7-Zenon-Smigel-scaled-e1658327901366.jpg\")
<\/a><\/p>\nUczestnicy pi\u0119ciu grup tematycznych poznali tajniki obr\u00f3bki materia\u0142\u00f3w potrzebnych do wykonania ludowych precjoz\u00f3w, a przede wszystkim samodzielnie wykonaj\u0105 karpack\u0105 bi\u017cuteri\u0119 koralikow\u0105, ozdoby z bursztynu i mosi\u0105dzu. Uszyli te\u017c lubelsk\u0105 gamerk\u0119 i g\u00f3ralski kapelusz oraz stworz\u0105 od podstaw weselny wianek, charakterystyczny dla ukrai\u0144skiego stroju kobiecego. Zaj\u0119cia poprowadzili uznani tw\u00f3rcy ludowi z Polski, Ukrainy i Litwy, pasjonaci i mistrzowie w swoich dziedzinach. <\/p>\n
W ramach tegorocznej edycji Letniej Szko\u0142y Tradycji odby\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce warsztaty:<\/strong><\/p>\n\n- Grupa I \u2013 Bi\u017cuteria z bursztynu<\/strong> | prowadzenie: Gra\u017cyna i Zenon \u015amiglowie;<\/strong><\/a><\/li>\n
- Grupa II \u2013 Karpacka bi\u017cuteria koralikowa<\/strong> | prowadzenie: Ewelina Matusiak-Wyderka;<\/a><\/strong><\/li>\n
- Grupa III \u2013 Nakrycia g\u0142owy<\/strong> | prowadzenie: Nomad Service \u2013 Agnieszka Jackowiak i Maciej Filipczuk<\/a>;<\/strong><\/li>\n
- Grupa IV \u2013 Ukrai\u0144skie wianki weselne<\/strong> | prowadzenie: Olena Afanasenko<\/a><\/strong> i Olena Pochtaryova<\/a><\/strong>;<\/li>\n
- Grupa V \u2013 Litewska bi\u017cuteria z metalu<\/strong> | prowadzenie: Darata Surdokait\u00e9-Volungevi\u010dien\u00e9<\/a><\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n
\nGrupa I \u2013 Bi\u017cuteria z bursztynu | prowadzenie: Gra\u017cyna i Zenon \u015amiglowie
\n<\/strong>Bursztyn to kamie\u0144 niezwykle tajemniczy. O jego powstaniu kr\u0105\u017c\u0105 liczne legendy. Przypisuje si\u0119 mu wiele cudownych w\u0142a\u015bciwo\u015bci. To kamie\u0144 o barwie s\u0142o\u0144ca, magicznej sile przyci\u0105gania, pomagaj\u0105cy w zwalczaniu wielu chor\u00f3b. Najwi\u0119ksze pok\u0142ady bursztynu na terenie Polski znajduj\u0105 si\u0119 na Kurpiach w dorzeczu Narwi, w Borach Tucholskich, na Pojezierzu Kaszubskim, a tak\u017ce na Mazurach. Wytwarzano z niego bi\u017cuteri\u0119 w postaci naszyjnik\u00f3w, wisiork\u00f3w, pier\u015bcieni; drobne elementy stroj\u00f3w \u2013 guziki, klamerki do kapeluszy i pask\u00f3w, a tak\u017ce niewielkie naczynia, oprawy luster, fajki itp. Dawniej te kamienie sk\u0142adano w ko\u015bcio\u0142ach na tac\u0119 lub przeznaczano na kadzid\u0142o. Do dzi\u015b bursztynowe naszyjniki stanowi\u0105 nieod\u0142\u0105czny element \u015bwi\u0105tecznego stroju kobiecego w wielu regionach naszego kraju. Uczestnicy letnich warsztat\u00f3w na pocz\u0105tku pos\u0142uchaj\u0105 opowie\u015bci o pozyskiwaniu tego drogocennego kamienia i jego rodzajach, poznaj\u0105 etapy obr\u00f3bki, a nast\u0119pnie samodzielnie przygotuj\u0105 materia\u0142, wykonaj\u0105 w\u0142asn\u0105 bransoletk\u0119 oraz niewielkie wisiorki w postaci serduszka, symbolu s\u0142o\u0144ca i krzy\u017cyka.<\/p>\nZenon \u015amigiel pochodzi z Bor\u00f3w Tucholskich, od ponad 40 lat zajmuje si\u0119 bursztyniarstwem. Obr\u00f3bki tego surowca uczy\u0142 si\u0119 pod okiem Wies\u0142awa Gier\u0142owskiego, jednego z najd\u0142u\u017cej dzia\u0142aj\u0105cych gda\u0144skich bursztynnik\u00f3w. Obr\u00f3bka bursztynu szybko sta\u0142a si\u0119 dla pana Zenona pasj\u0105 i wype\u0142ni\u0142a ca\u0142y jego wolny czas. Od 1983 r. tw\u00f3rca nale\u017ca\u0142 do Sp\u00f3\u0142dzielni Pracy Wytw\u00f3rc\u00f3w R\u0119kodzie\u0142a Ludowego i Artystycznego w Poznaniu, dla kt\u00f3rej wykonywa\u0142 bi\u017cuteri\u0119. Z czasem w rzemios\u0142o to zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce jego \u017cona Gra\u017cyna oraz c\u00f3rki. W po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych rodzina zacz\u0119\u0142a bra\u0107 udzia\u0142 w targach i festiwalach, podczas kt\u00f3rych nie tylko prezentowa\u0142a swoje wyroby, ale tak\u017ce przygotowywa\u0142a pokazy obr\u00f3bki bursztynu. W 2017 r. prace pana Zenona znalaz\u0142y si\u0119 na wystawie \u201eGold des Nordens\u201d w Muzeum Polskim w Rapperswil w Szwajcarii. Wyjazd ten sta\u0142 si\u0119 pretekstem do tego, by zacz\u0105\u0107 wykonywa\u0107 kopie bi\u017cuterii sprzed tysi\u0119cy lat. Bi\u017cuteria i ozdoby z bursztynu w pracowni pa\u0144stwa \u015amigl\u00f3w powstaj\u0105 przy pomocy dawnej tokarki o nap\u0119dzie no\u017cnym lub smyczkowym.<\/p>\n
Grupa II \u2013 Karpacka bi\u017cuteria koralikowa | prowadzenie: Ewelina Matusiak-Wyderka
\n<\/strong>Karpacka bi\u017cuteria koralikowa jest wytwarzana r\u0119cznie z male\u0144kich koralik\u00f3w \u2013 od \u0141emkowszczyzny po Huculszczyzn\u0119. Najbardziej okaza\u0142\u0105 i zarazem bardzo kosztown\u0105 ozdob\u0105 s\u0105 krywulki, b\u0119d\u0105ce cz\u0119\u015bci\u0105 kobiecego stroju \u0142emkowskiego \u2013 materia\u0142 na ni\u0105 kosztowa\u0142 tyle, co po\u0142owa krowy. Krywulka to rodzaj szerokiego ko\u0142nierza, wykonana z kilku tysi\u0119cy bardzo drobnych, kolorowych koralik\u00f3w. Jej ornamentyka nawi\u0105zuje do motyw\u00f3w z haftu. Mo\u017cna zawrze\u0107 w niej wiele symboli. Romby oznaczaj\u0105 ziemi\u0119, pole orne i dobrobyt. Dominuje w niej kolor czerwony symbolizuj\u0105cy mi\u0142o\u015b\u0107, energi\u0119 oraz dobry stan. Z kolei czarna krywulka by\u0142a bi\u017cuteri\u0105 \u017ca\u0142obn\u0105, kt\u00f3r\u0105 kobieta nak\u0142ada\u0142a po \u015bmierci m\u0119\u017ca. Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce to nie jedyna forma bi\u017cuterii wyst\u0119puj\u0105ca na tym obszarze. Mniej zamo\u017cne Bojkinie nosi\u0142y na szyi cienkie drabynki, Hucu\u0142ki troch\u0119 szersze sylianki, a Huculi \u2013 gerdany, ozdoby wk\u0142adane przez g\u0142ow\u0119, przypominaj\u0105ce zastosowaniem krawat.<\/p>\nWykonanie bi\u017cuterii koralikowej to \u017cmudna i pracoch\u0142onna technika. Ka\u017cdy koralik trzeba nawlec po kolei i przeplata\u0107 kolejne rz\u0119dy w mniej lub bardziej skomplikowane wzory, dlatego na zaj\u0119ciach powstan\u0105 drobne prace: bransoletki i niewielkie naszyjniki przypominaj\u0105ce huculskie sylianki. Uczestnicy sami dobior\u0105 kolorystyk\u0119 i wzory, zgodnie z tym, co im w duszy gra.<\/p>\n
Ewelina Matusiak-Wyderka pochodzi z Dolnego \u015al\u0105ska. Wiele lat temu przeprowadzi\u0142a si\u0119 na Podkarpacie i wtedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 jej fascynacja tradycyjn\u0105 bi\u017cuteri\u0105 koralikow\u0105 z tych teren\u00f3w. W 2010 r. za\u0142o\u017cy\u0142a pracowni\u0119 artystyczn\u0105 Miodosytnia. Jest mistrzyni\u0105 w nawlekaniu koralik\u00f3w i tworzeniu tego rodzaju bi\u017cuterii, a znajomi nazywaj\u0105 j\u0105 \u201eCalineczk\u0105\u201d. Podczas studi\u00f3w na Uniwersytecie Ludowym we Wzdowie zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z karpackim haftem krzy\u017cykowym i odkry\u0142a krywulki \u2013 naszyjniki plecione z bardzo drobnych, kolorowych koralik\u00f3w, swoj\u0105 form\u0105 przypominaj\u0105ce szeroki ko\u0142nierz. Ozdoby te, nazywane z\u0142otem Podkarpacia, dawniej nosi\u0142y \u0142emkowskie dziewcz\u0119ta. Tw\u00f3rczyni wykonuje tak\u017ce repliki tradycyjnej bi\u017cuterii noszonej przez \u0141emk\u00f3w, Bojk\u00f3w i Hucu\u0142\u00f3w. Obok bardzo czasoch\u0142onnych krywulek w jej pracowni powstaj\u0105 te\u017c sylianki, drabinki oraz gerdany. Pani Ewelina jest cz\u0142onkini\u0105 Zarz\u0105du Uniwersytetu Ludowego Rzemios\u0142a Artystycznego oraz Stowarzyszenia Tw\u00f3rc\u00f3w \u201eBres\u201d. Artystka z ogromn\u0105 pasj\u0105 tworzy dzie\u0142a oraz uczy innych. Twierdzi, \u017ce to forma medytacji.<\/p>\n
Grupa III \u2013 Nakrycia g\u0142owy | prowadzenie: Nomad Service \u2013 Agnieszka Jackowiak i Maciej Filipczuk
\n<\/strong>Nakrycia g\u0142owy s\u0105 nieod\u0142\u0105cznym elementem stroju ludowego. Pe\u0142ni\u0105 one nie tylko funkcj\u0119 dekoracyjn\u0105, ale tak\u017ce u\u017cytkow\u0105. Tradycyjne, m\u0119skie czapki i kapelusze wiele m\u00f3wi\u0105 o regionie, grupie etnicznej, a tak\u017ce o statusie spo\u0142ecznym os\u00f3b, kt\u00f3re je nosz\u0105. Podczas warsztat\u00f3w uczestnicy samodzielnie wykonaj\u0105 g\u00f3ralski kapelusz i gamerk\u0119, poznaj\u0105c przy tym dwie r\u00f3\u017cne techniki tworzenia tych element\u00f3w stroju ludowego. Kapelusz zostanie wykonany z filcu, kt\u00f3ry najpierw trzeba b\u0119dzie odpowiednio przygotowa\u0107, rozk\u0142adaj\u0105c we\u0142n\u0119 owcz\u0105, pocieraj\u0105c i roluj\u0105c, by na koniec uformowa\u0107 kszta\u0142t i doda\u0107 ozdoby. Inspiracj\u0105 stan\u0105 si\u0119 wzory regionalne Beskidu \u015al\u0105skiego, \u017bywiecczyzny, S\u0105decczyzny, Orawy, Podhala i Spisza. Z kolei bi\u0142gorajska gamerka b\u0119dzie uszyta z we\u0142nianego sukna, nie zabraknie te\u017c przy niej charakterystycznych ozd\u00f3b w postaci pompon\u00f3w i \u0142a\u0144cuszk\u00f3w. Uczestnicy us\u0142ysz\u0105 te\u017c ciekawostki dotycz\u0105ce poszczeg\u00f3lnych nakry\u0107 g\u0142owy, poznaj\u0105 techniki w\u0142\u00f3kiennicze oraz rodzaje wykorzystywanych do tego materia\u0142\u00f3w. Prace r\u0119kodzielnicze obejm\u0105 podstawy kroju, szycie r\u0119czne, szycie na maszynie, przygotowanie szablonu do filcowania oraz filcowanie na mokro. Wykonane nakrycia g\u0142owy b\u0119d\u0105 r\u0119cznie uszyte, dopasowane do rozmiaru i \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 w pe\u0142ni u\u017cytkowe.<\/p>\nAgnieszka Jackowiak od 2000 roku zajmuje si\u0119 prac\u0105 edukacyjno\u2013artystyczn\u0105 w obszarze r\u0119kodzie\u0142a tradycyjnego i w\u0142\u00f3kiennictwa ludowego oraz wyrobem produkt\u00f3w tkackich i filcowych, doskonale \u0142\u0105cz\u0105c pasj\u0119 z prac\u0105. Wykonuje wyroby we\u0142niane inspirowane wzornictwem polskim i azjatyckim. Filcowania nauczy\u0142a si\u0119 na W\u0119grzech i jest jedn\u0105 z nielicznych os\u00f3b w Polsce zajmuj\u0105cych si\u0119 r\u0119cznym wykonywaniem przedmiot\u00f3w z filcu. W swojej pracy wykorzystuje naturalne surowce i nawi\u0105zuje do dawnych technik w\u0142\u00f3kienniczych: tkania i prz\u0119dzenia. Jest dwukrotn\u0105 stypendystk\u0105 Ministra Kultury w zakresie tkactwa ludowego regionu rawskiego oraz tradycji filcowania z Podlasia i Podhala. W Lublinie stworzy\u0142a Sklep \u2013Pracowni\u0119 Hobby\u2013We\u0142na, organizuje wydarzenia promuj\u0105ce rozw\u00f3j tego r\u0119kodzie\u0142a w Polsce, ch\u0119tnie prowadzi warsztaty. W 2012 roku, wraz z Maciejem Filipczukiem, rozpocz\u0119li szycie czapek. W ich pracowni powstaj\u0105 lubelskie gamerki, krakowskie magierki, maciej\u00f3wki, d\u0142ubanki i rogatywki oraz czapki inspirowane wzorami tradycyjnymi, a tak\u017ce r\u0119cznie stemplowane torby bawe\u0142niane.<\/p>\n
Grupa IV \u2013 Ukrai\u0144skie wianki weselne | prowadzenie: Olena Afanasenko i Olena Pochtaryova
\n<\/strong>Tradycja wykonywania wiank\u00f3w weselnych z \u017cywych kwiat\u00f3w znana by\u0142a ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci. W Ukrainie sztuczne wianki pojawi\u0142y si\u0119 pod koniec XIX wieku, staj\u0105c si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym elementem stroju panny m\u0142odej i ukrai\u0144skiego stroju narodowego, a na tym obszarze szczeg\u00f3ln\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 wie\u0144ce woskowe. Ich dope\u0142nieniem by\u0142y wst\u0105\u017cki i kwiatki, kt\u00f3re przyczepiano z ty\u0142u g\u0142owy. Ka\u017cdy region posiada\u0142 swoj\u0105 odmian\u0119 wiank\u00f3w. Zwykle wykonywali je rzemie\u015blnicy lub zakonnice w klasztorach. Mo\u017cna by\u0142o je te\u017c kupi\u0107\u2026 na bazarach. Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce wianki nie by\u0142y przypisane tylko pannie m\u0142odej. Do ko\u015bcio\u0142a lub w \u015bwi\u0119ta nosi\u0142y je tak\u017ce niezam\u0119\u017cne dziewcz\u0119ta. Podczas wesela wianek mog\u0142a mie\u0107 tak\u017ce druhna, ale by\u0142 on mniej okaza\u0142y, ni\u017c wieniec panny m\u0142odej. Materia\u0142y wykorzystywane do wiank\u00f3w by\u0142y bardzo r\u00f3\u017cnorodne, a ich wyb\u00f3r zale\u017ca\u0142 od ceny i dost\u0119pno\u015bci na rynku. Podstawowe materia\u0142y to papier, drut, parafina, opakowania po cukierkach, folia, szklane paciorki, wi\u00f3ry drewniane, a nawet ziarna.<\/p>\nCo ciekawe, ukrai\u0144skie wianki nie przypominaj\u0105 tradycyjnych wie\u0144c\u00f3w w postaci obr\u0119czy \u2013 jego podstawow\u0105 \u201ekonstrukcj\u0119\u201d stanowi\u0105 jeden lub dwa druciane \u0142uki, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych komponowane s\u0105 wielobarwne i wielopoziomowe kompozycje przypominaj\u0105ce korony.<\/p>\n
Podczas zaj\u0119\u0107 uczestnicy poznaj\u0105 r\u00f3\u017cne formy ukrai\u0144skich wiank\u00f3w, sposoby ich wykonywania, a nast\u0119pnie sami przygotuj\u0105 materia\u0142y i stworz\u0105 w\u0142asn\u0105 kompozycj\u0119 kwiatow\u0105.<\/p>\n
Olena Afanasenko i Olena Pochtaryova to czerkaskie rzemie\u015blniczki wykonuj\u0105ce weselne nakrycia g\u0142owy. Ich pasj\u0105 sta\u0142y si\u0119 wianki woskowe, w Ukrainie uwa\u017cane cz\u0119sto za relikt kulturowy. Dzi\u0119ki tym m\u0142odym artystkom ta dziedzina tw\u00f3rczo\u015bci ma szans\u0119 przetrwa\u0107 pr\u00f3b\u0119 czasu. W 2020 roku stworzy\u0142y w\u0142asny projekt \u201eMotyle w g\u0142owie\u201d, w ramach kt\u00f3rego nie tylko prowadz\u0105 badania terenowe i systematyzuj\u0105 informacje o tradycyjnych wie\u0144cach weselnych regionu Czerkas, ale tak\u017ce prezentuj\u0105 dok\u0142adnie odwzorowane wie\u0144ce z przesz\u0142o\u015bci, tak\u017ce te staro\u017cytne. Kobiety ch\u0119tnie dziel\u0105 si\u0119 swoimi umiej\u0119tno\u015bciami i wiedz\u0105, uczestnicz\u0105 w festiwalach i jarmarkach. Przekazuj\u0105 kolejnym pokoleniom to, czego same nauczy\u0142y si\u0119 podczas etnograficznych wypraw.<\/p>\n
Grupa V \u2013 Litewska bi\u017cuteria z metalu | prowadzenie: Darata Surdokait\u00e9-Volungevi\u010dien\u00e9
\n<\/strong>Tradycyjny str\u00f3j litewski wykonywany by\u0142 w domu z naturalnych materia\u0142\u00f3w. Wiele jego element\u00f3w by\u0142o przekazywanych z pokolenia na pokolenie i uwa\u017cano je za cenn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 posagu panny m\u0142odej. M\u0119skie i damskie stroje litewskie oferuj\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 kolor\u00f3w i wzor\u00f3w. Litewskie dziewczyny nosz\u0105 sp\u00f3dnice w krat\u0119 i dopasowane kamizelki. Ich bluzki i fartuchy s\u0105 obszyte koronk\u0105 i haftami. Na g\u0142owach nosz\u0105 chusty lub bogato zdobione niepowtarzalne kapelusze nazywane bunkrami. Nieod\u0142\u0105cznym elementem stroju jest bi\u017cuteria wykonana z lokalnego bursztynu.<\/p>\nPodczas Letniej Szko\u0142y Tradycji, w specjalnie na t\u0119 okazj\u0119 przygotowanym warsztacie jubilerskim, mi\u0142o\u015bnicy bi\u017cuterii z metalu poznaj\u0105 tajniki jej wykonywania, naucz\u0105 si\u0119 i po\u0107wicz\u0105 ci\u0119cie, kucie, lutowanie, szlifowanie oraz polerowanie. Wykonaj\u0105 mosi\u0119\u017cne pier\u015bcionki i wisiorki z ba\u0142tyckimi symbolami, replik\u0119 szesnastowiecznych kolczyk\u00f3w, a nawet kuty ba\u0142tycki top. Je\u015bli kto\u015b chcia\u0142by stworzy\u0107 srebrn\u0105 bi\u017cuteri\u0119, mo\u017ce zabra\u0107 ze sob\u0105 w\u0142asne srebro i srebrny lut. Jak zapewnia prowadz\u0105ca, po tych warsztatach ka\u017cdy uczestnik na pewno b\u0119dzie wiedzia\u0142 czy chce nadal wykonywa\u0107 bi\u017cuteri\u0119, czy te\u017c nie.<\/p>\n
Darata Surdokait\u00e9-Volungevi\u010dien\u00e9 tradycje ludowe przej\u0119\u0142a po swojej mamie \u2013 Bron\u00e9 Surdokien\u00e9, uznanej litewskiej tkaczce i hafciarce. Umiej\u0119tno\u015bci rozwija\u0142a tak\u017ce pod okiem innych tw\u00f3rc\u00f3w ludowych. Uko\u0144czy\u0142a Szko\u0142\u0119 Sztuki i Rzemios\u0142a w Olicie, gdzie nauczy\u0142a si\u0119 wykonywa\u0107 bi\u017cuteri\u0119 i akcesoria wykorzystywane w tradycyjnych strojach litewskich. Odtwarza tak\u017ce ozdoby plemion ba\u0142tyckich z okresu XIII \u2013XVII wieku, znane dzi\u0119ki odkryciom archeologicznym. W\u015br\u00f3d jej prac znajdziemy r\u00f3wnie\u017c wyroby wsp\u00f3\u0142czesne i inspirowane tradycyjnymi formami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej wyrob\u00f3w powstaje z mosi\u0105dzu i srebra, kt\u00f3re obrabia przy u\u017cyciu tradycyjnych narz\u0119dzi jubilerskich. Zdobione przez ni\u0105 pasy, wisiory i przypinki otrzyma\u0142y certyfikat przyznawany na Litwie produktom wpisanym na list\u0119 dziedzictwa narodowego. Tw\u00f3rczyni nale\u017cy do Stowarzyszenia Tw\u00f3rc\u00f3w Ludowych Wile\u0144szczyzny oraz Zwi\u0105zku Tw\u00f3rc\u00f3w Ludowych Litwy.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/retradycja.eu\/wp-content\/uploads\/2022\/07\/letnia_szkola_belka_popr_2022-01.png\")
<\/a><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/i><\/i><\/span>2021 | Budowa instrument\u00f3w ludowych<\/span><\/a><\/h4><\/div>\n![\"\"](\"https:\/\/retradycja.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/fot.-Natalia-Ogloszka-8-300x200.jpg\")
<\/p>\n
W 2021 roku tematyk\u0105 Letniej Szko\u0142y Tradycji by\u0142a budowa instrument\u00f3w ludowych. Tych przeznaczonych do grania melodii, jak oktawki, piszcza\u0142ki czy okaryny, jak i s\u0142u\u017c\u0105cych zabawie jednym d\u017awi\u0119kiem i rytmem \u2013 gwizdk\u00f3w oraz b\u0119benk\u00f3w. Poznali\u015bmy tajniki tworzenia instrument\u00f3w z drewna, gliny i metalu.<\/p>\n
Zaj\u0119cia poprowadzili znani i do\u015bwiadczeni budowniczowie, kt\u00f3rzy od lat w swoich przydomowych pracowniach wytwarzaj\u0105 r\u00f3\u017cnego typu instrumenty i narz\u0119dzia muzyczne, a tak\u017ce udoskonalaj\u0105 technik\u0119 ich wykonywania. To tak\u017ce osoby, kt\u00f3re prowadz\u0105 studium przypadk\u00f3w, dokonuj\u0105c wybor\u00f3w mi\u0119dzy zachowywaniem tradycyjnych, starodawnych metod a stosowaniem innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 i nowoczesnych narz\u0119dzi w procesie budowy instrument\u00f3w ludowych.<\/p>\n
W ramach tej edycji Letniej Szko\u0142y Tradycji odby\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce warsztaty:<\/b><\/p>\n\n- Warsztaty budowy oktawek bi\u0142gorajskich, prowadz\u0105cy: Zbigniew Butryn <\/a><\/b><\/li>\n
- Warsztaty budowy b\u0119benka obr\u0119czowego, prowadz\u0105ca: Katarzyna Zedel<\/a>
\n<\/b><\/li>\n- Warsztaty budowy ceramicznych okaryn i gwizdk\u00f3w, prowadz\u0105cy: Grzegorz Roma\u0144czyk<\/a>
\n<\/b><\/li>\n- Warsztaty budowy drewnianych instrument\u00f3w pasterskich, prowadz\u0105cy: Marcin Blachura<\/a> i Przemys\u0142aw Ficek<\/a><\/b><\/li>\n<\/ul>\n
Grupa I \u2013 Warsztaty budowy oktawek bi\u0142gorajskich, prowadz\u0105cy: Zbigniew Butryn<\/a> z Janowa Lubelskiego (Lubelskie)<\/b><\/p>\nPod kierunkiem Zbigniewa Butryna uczestnicy pracowali nad powstaniem oktawek bi\u0142gorajskich. Ca\u0142a grupa wsp\u00f3lnie budowa\u0142a jeden instrument.<\/p>\n
Cho\u0107 zachowane zabytki muzealne maj\u0105 r\u00f3\u017cne rozmiary (np. model znajduj\u0105cy si\u0119 w Pa\u0144stwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie jest wielko\u015bci skrzypiec \u201epo\u0142\u00f3wkowych\u201d), podczas warsztat\u00f3w powsta\u0142 instrument u\u017cytkowy o menzurze skrzypiec 4\/4. Instrument b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142 do dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych. Do udzia\u0142u w warsztatach wymagana by\u0142a podstawowa umiej\u0119tno\u015b\u0107 obs\u0142ugi d\u0142ut, m\u0142otka i innych narz\u0119dzi stolarskich.<\/p>\n
Zbigniew Butryn \u2013 ur. w Janowie Lubelskim, gdzie mieszka do dzi\u015b; muzykant (basetla, skrzypce, suka, oktawki, gitara basowa), lutnik amator, budowniczy instrument\u00f3w tradycyjnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci chordofon\u00f3w tzw. d\u0142ubanych (suka, skrzypce, oktawki, fidel p\u0142ocka, mazanki, basy) oraz b\u0119benk\u00f3w z brz\u0119kad\u0142ami (tzw. sitkowe) i baraban\u00f3w.<\/p>\n
Od 2008 roku Zbigniew Butryn wraz z synem Krzysztofem i synow\u0105 Mart\u0105 prowadzi Szko\u0142\u0119 Suki Bi\u0142gorajskiej oraz Pracowni\u0119 Instrument\u00f3w Ludowych. W 1993 roku wykona\u0142 rekonstrukcj\u0119 swojej pierwszej suki bi\u0142gorajskiej. Do poszukiwa\u0144 i rekonstrukcji zapomnianego instrumentu zainspirowa\u0142 go redaktor Polskiego Radia Marian Doma\u0144ski. Od tego czasu udoskonali\u0142 sw\u00f3j warsztat pracy przy budowie instrument\u00f3w. Swoj\u0105 wiedz\u0105 ch\u0119tnie dzieli si\u0119 z osobami zainteresowanymi nauk\u0105.<\/p>\n
Grupa II \u2013 Warsztaty budowy b\u0119benka obr\u0119czowego, zwanego r\u00f3wnie\u017c sitkowym, jednor\u0119czniakiem, b\u0119benkiem z brz\u0119kad\u0142ami, prowadz\u0105ca: Katarzyna Zedel<\/a> z Paw\u0142owa (Radomskie).<\/b><\/p>\nUczestnicy poznali ca\u0142y proces budowy b\u0119benka obr\u0119czowego, na Lubelszczy\u017anie zwanego \u201esitkowym\u201d, oraz obr\u00f3bk\u0119 poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w z drewna, metalu i sk\u00f3ry. Wszyscy uczestnicy pracowali wsp\u00f3lnie nad jednym du\u017cym egzemplarzem, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy dzi\u015b do cel\u00f3w edukacyjnych, a ponadto ka\u017cdy wykona\u0142 w\u0142asny b\u0119benek o ma\u0142ych rozmiarach. W zale\u017cno\u015bci od zdolno\u015bci uczestnik\u00f3w i dost\u0119pnego czasu, mo\u017cna by\u0142o wykona\u0107 r\u00f3wnie\u017c drewniane zabawki muzyczne, inspirowane dzie\u0142ami rze\u017abiarza Jana Puka z Trze\u015bni. Do udzia\u0142u w warsztatach wymagana by\u0142a podstawowa umiej\u0119tno\u015b\u0107 obs\u0142ugi wyrzynarki, szlifierki k\u0105towej, m\u0142otka i innych narz\u0119dzi stolarskich.<\/p>\n
Katarzyna Zedel \u2013 mieszkanka okolic Szyd\u0142owca, muzykantka, \u015bpiewaczka i tancerka, a tak\u017ce tw\u00f3rczyni instrument\u00f3w tradycyjnych (b\u0119benki, barabany, suka, mazanki, zabawki muzyczne). Do\u015bwiadczenie w budowie instrument\u00f3w zdobywa\u0142a m.in. u Piotra Sikory z Ku\u017anicy k. Przysuchy \u2013 mistrza wykonuj\u0105cego b\u0119benki, basy, skrzypce, smyczki i futera\u0142y. W latach 2012-2020 pracowa\u0142a jako specjalista ds. zbior\u00f3w w Muzeum Ludowych Instrument\u00f3w Muzycznych w Szyd\u0142owcu.<\/p>\n
Grupa III \u2013 Warsztaty budowy ceramicznych okaryn i gwizdk\u00f3w, prowadz\u0105cy: Grzegorz Roma\u0144czyk<\/a> z Piotrkowic (Ma\u0142opolska)<\/b><\/p>\nUczestnicy warsztatu zapoznali si\u0119 z ca\u0142ym procesem budowy gwizdk\u00f3w i okaryn. Pierwsz\u0105 wa\u017cn\u0105 czynno\u015bci\u0105 przed zbudowaniem instrument\u00f3w by\u0142o wylanie i obr\u00f3bka ich form, kt\u00f3rych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 wielokrotnie. Uczestnicy zdobyli wiedz\u0119 o obr\u00f3bce (czyszczenie, kucie) tych glinianych wyrob\u00f3w, a tak\u017ce wiedz\u0119 na temat procesu wypalania. Do udzia\u0142u w warsztatach nie by\u0142a wymagana specjalistyczna wiedza, jednak uczestnicy musieli liczy\u0107 si\u0119 z faktem, \u017ce jest to \u201ebrudna i mokra robota\u201d.<\/p>\n
Grzegorz Roma\u0144czyk \u2013 tw\u00f3rca ceramicznych okaryn i \u0107wierkaj\u0105cych ptaszk\u00f3w. Pochodzi ze znanej ze swojej tw\u00f3rczo\u015bci rodziny Roma\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3ra od kilku pokole\u0144 zajmuje si\u0119 ceramik\u0105 \u2013 tradycj\u0119 t\u0119 zapocz\u0105tkowa\u0142a jego prababcia, a przej\u0119li nast\u0119pnie jej synowie i ich potomkowie.<\/p>\n
Grupa IV \u2013 Warsztaty budowy drewnianych instrument\u00f3w pasterskich: gwizdk\u00f3w, piszcza\u0142ek wielkopostnych (bez otwor\u00f3w palcowych), fujarek pasterskich (z otworami palcowymi), dwojnicy, prowadz\u0105cy: Marcin Blachura<\/a> z \u017bywca i Przemys\u0142aw Ficek<\/a> z Jele\u015bni (Beskid \u017bywiecki)<\/b><\/p>\nCelem warsztat\u00f3w by\u0142a nauka poszczeg\u00f3lnych etap\u00f3w i metod oraz w\u0142asnor\u0119czne wykonanie tradycyjnych instrument\u00f3w d\u0119tych z czarnego bzu. Uczestnicy wykonywali gwizdki o prostych formach, piszcza\u0142ki wielkopostne (bez otwor\u00f3w palcowych) oraz w miar\u0119 umiej\u0119tno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci czasowych piszcza\u0142ki 6-otworowe (fujarki). Nauka zako\u0144czona by\u0142a \u015bwi\u0119towaniem sukces\u00f3w tw\u00f3rczych i praktyk\u0105 muzyczn\u0105 na zbudowanych instrumentach.<\/p>\n
Do udzia\u0142u w warsztatach nie by\u0142a wymagana specjalistyczna wiedza, jednak uczestnicy musieli posiada\u0107 podstawow\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 operowania d\u0142utami i no\u017cykami.<\/p>\n
Przemys\u0142aw Ficek z Jele\u015bni i Marcin Blachura z \u017bywca \u2013 tw\u00f3rcy instrument\u00f3w tradycyjnych, m.in. piszcza\u0142ek pasterskich i wielkopostnych, fujarek, dwojnic i gwizdk\u00f3w, ale tak\u017ce gajd beskidzkich i dud \u017cywieckich (spos\u00f3b wytwarzania dud i umiej\u0119tno\u015b\u0107 gry na nich s\u0105 wpisane na Krajow\u0105 List\u0119 Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego). Graj\u0105c na stworzonych przez siebie instrumentach kontynuuj\u0105 muzyczne tradycje Beskidu \u017bywieckiego.<\/p>\n
Organizatorzy: Fundacja Kultura Enter w partnerstwie z Warsztatami Kultury w Lublinie<\/b><\/p>\n
Fundacja Kultura Enter, Jarmark Jagiello\u0144ski, Warsztaty Kultury, Lublin Miasto Inspiracji<\/p>\n
Partnerzy: Dominikanie Lublin<\/p>\n
Patroni medialni: TVP Kultura, TVP Polonia, Polskie Radio Lublin, Weranda Country, Sielskie \u017bycie, Kultura Enter, Kraina Bugu, travel.lovePoland, MuzykaTradycyjna.PL, KulturaLudowa.pl, Onet<\/p>\n
Jarmark Jagiello\u0144ski 20-22 sierpnia 2021<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/retradycja.eu\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/belka-lst-01-01bez-kropek.jpg-300x181.webp\")
<\/p>\n<\/div><\/div><\/div>
<\/i><\/i><\/span>2020 | Zielarstwo<\/span><\/a><\/h4><\/div>\n![\"\"](\"https:\/\/retradycja.eu\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/fot.-Jakub-Bodys-10-e1596711946593.jpg\")
<\/p>\n
Zio\u0142a towarzysz\u0105 cz\u0142owiekowi od wiek\u00f3w jako po\u017cywienie, lekarstwo, kosmetyk czy ozdoba. Sama przyroda hojnie obdarza nas ro\u015blinami, kt\u00f3rym my sami nadajemy potem r\u00f3\u017cnorakie funkcje. Zio\u0142a kojarz\u0105 si\u0119 nam te\u017c jako nieod\u0142\u0105czny krajobraz wsi. Chocia\u017c kwietne, pachn\u0105ce ogrody w ostatnich latach by\u0142y cz\u0119sto zast\u0119powane \u0142atwymi do koszenia trawnikami, to na szcz\u0119\u015bcie i dla nas, i dla przyrody, kwietne \u0142\u0105ki, pachn\u0105ce mi\u0119t\u0105 oraz rumiankiem rabaty staj\u0105 si\u0119 na powr\u00f3t modne i po\u017c\u0105dane \u2013 nie tylko na wsiach, ale i w miastach.<\/p>\n
Tematy zaj\u0119\u0107 Letniej Szko\u0142y Tradycji 2020 dotyczy\u0142y tradycyjnego zastosowania zi\u00f3\u0142 w gospodarstwie domowym, uprawie ro\u015blin, w kuchni, zio\u0142olecznictwie, obrz\u0119dowo\u015bci i rzemio\u015ble.<\/span><\/p>\nWarsztaty odbywaj\u0105ce si\u0119 w dniach 20-23 sierpnia 2020 r. zosta\u0142y poprzedzone badaniami terenowymi, w ramach kt\u00f3rych odwiedzili\u015bmy 5 mistrz\u00f3w tradycji. Rozmawiali\u015bmy z nimi na tematy dotycz\u0105ce r\u00f3\u017cnorodnego zastosowania zi\u00f3\u0142 w obrz\u0119dowo\u015bci, rzemio\u015ble, lecznictwie czy uprawie. Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z wywiadami:<\/p>\n
\n- Anastazja Sidor<\/b>,<\/a> Pu\u0144sk, woj. podlaskie – Rola zi\u00f3\u0142 w obrz\u0119dowo\u015bci rodzinnej, dorocznej i zwi\u0105zanej z ni\u0105 plastyce obrz\u0119dowej<\/li>\n
- Danuta Radulska<\/b>,<\/a> Wasil\u00f3wka, woj. podlaskie – Wykorzystanie zi\u00f3\u0142 w pracy rzemie\u015blniczej – naturalne farbowanie tkanin<\/li>\n
- Biruta Raglis<\/a>,<\/b> woj. podlaskie – Zio\u0142olecznictwo<\/li>\n
Letnia Szko\u0142a Tradycji to program specjalistycznych i rozbudowanych warsztat\u00f3w dla os\u00f3b zainteresowanych tradycyjnym rzemios\u0142em i sztuk\u0105 ludow\u0105. Podstawow\u0105 zasad\u0105 podczas warsztat\u00f3w jest relacja mistrz-ucze\u0144. Relacja ta, ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 i bezpo\u015brednio\u015b\u0107 przekazu, jest skutecznym narz\u0119dziem wspomagania procesu przekazu tradycji.<\/p>\n
Wybierz interesuj\u0105c\u0105 Ci\u0119 edycj\u0119:<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div> Program warsztatowy Letniej Szko\u0142y Tradycji w 2025 roku po\u015bwi\u0119cony by\u0142 tradycyjnemu ta\u0144cu w formie niescenicznej. Dla os\u00f3b dopiero zaczynaj\u0105cych swoj\u0105 taneczn\u0105 przygod\u0119 przygotowane by\u0142y zaj\u0119cia z podstaw ta\u0144ca. Grupa ta pozna\u0142a tak\u017ce wykonywane w parach, tr\u00f3jkach i korowodach ta\u0144ce podlaskie oraz towarzysz\u0105ce im pie\u015bni. Tym, kt\u00f3rzy chcieli pog\u0142\u0119bi\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci, zaproponowano nauk\u0119 kujawiaka i ta\u0144c\u00f3w z Biskupizny <\/p>\n Kujawiak | Prowadzenie: Dominik W\u00f3lta\u0144ski<\/strong><\/p>\n Wirowanie mazurkowe jest najpopularniejszym sposobem tradycyjnego ta\u0144czenia w Polsce. Opr\u00f3cz najbardziej rozpoznawalnego i najcz\u0119\u015bciej ta\u0144czonego oberka na tradycyjnym parkiecie grany jest r\u00f3wnie\u017c i cz\u0119sto wyczekiwany kujawiak. Taniec kojarzony z Kujawami znany jest te\u017c z rejon\u00f3w s\u0105siednich, cho\u0107by z \u0142\u0119czyckiego, \u0142owickiego, sannickiego oraz Pa\u0142uk. Kujawiak w tradycyjnej, niestylizowanej postaci wykonywany bywa\u0142 w garniturze tanecznym: rozpoczynany chodzonym z figurami, a ko\u0144czony mazurem-oberkiem. Kujawiak w\u0142a\u015bciwy opiera si\u0119 na charakterystycznym pulsie, kt\u00f3ry w wykonaniu tancerzy dostosowany jest do rozci\u0105g\u0142ego rubato wygrywanego przez muzykant\u00f3w.<\/p>\n Celem dwudniowego programu warsztat\u00f3w kujawiaka jest nauka techniki p\u0142ynnego pulsu oraz wirowania w parze w ta\u0144cu o tempie spokojnym i szybszym. W programie znajd\u0105 si\u0119 \u0107wiczenia z prowadzenia i pod\u0105\u017cania w parze, nauka wygodnego i komunikatywnego trzymania, poznawanie i odwzorowanie rytmu z uwzgl\u0119dnieniem rubato, opanowywanie skutecznego i komfortowego wirowania w wi\u0119cej ni\u017c jedn\u0105 stron\u0119.<\/p>\n Do zaj\u0119\u0107 b\u0119dzie przygrywa\u0107 Kazuma Ishio z Torunia (Skrzypkowie Dzielni, n-obrot\u00f3w).<\/p>\n O Dominiku W\u00f3lta\u0144skim<\/strong><\/p>\n Pasjonat ta\u0144c\u00f3w tradycyjnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci tych wirowych. Jego fascynacj\u0105 s\u0105 muzyczno-taneczne tradycje p\u00f3\u0142nocnych region\u00f3w Polski (Kujawy i Pa\u0142uki oraz Kurpie) i kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych taniec polski przed wiekami si\u0119 zadomowi\u0142, w szczeg\u00f3lno\u015bci w Szwecji. Od ponad 15 lat promuje ta\u0144czenie kujawiaka na dechach w Polsce. Tancerz i instruktor ta\u0144ca, organizator i animator wydarze\u0144 muzyczno-tanecznych oraz nauczyciel pierwszych d\u017awi\u0119k\u00f3w na skrzypcach. Muzyk w zespo\u0142ach agregandado oraz Skrzypkowie Dzielni. Opracowa\u0142 w\u0142asn\u0105 interpretacj\u0119 wykonawcz\u0105 i spos\u00f3b nauczania kujawiaka oraz kurpiowskiego powolniaka do ta\u0144czenia na pota\u0144c\u00f3wkach.<\/p>\n Ta\u0144ce biskupia\u0144skie | Prowadzenie: Grzegorz Ajdacki<\/strong><\/p>\n Biskupizna to mikroregion w po\u0142udniowej Wielkopolsce, obejmuj\u0105cy zaledwie jedno miasteczko i kilkana\u015bcie wiosek. Ma\u0142o kto jednak wie, \u017ce mimo niewielkich rozmiar\u00f3w ma jedn\u0105 z najsilniejszych w naszym kraju kultur tanecznych, nierozerwalnie zwi\u0105zan\u0105 z muzyk\u0105 i \u015bpiewem.<\/p>\n W czasie warsztat\u00f3w nauczymy si\u0119 tamtejszych ta\u0144c\u00f3w, przede wszystkim: wiwata, przodka, r\u00f3wnego i sibra oraz kilku zasad, bez kt\u00f3rych uczestnictwo w biskupia\u0144skiej zabawie mog\u0142oby prowadzi\u0107 do nieporozumie\u0144. Dawniej podobne zasady by\u0142y norm\u0105 r\u00f3wnie\u017c w innych regionach naszego kraju \u2013 ich znajomo\u015b\u0107 pomo\u017ce zatem w uczestnictwie we wszelkich tradycyjnych zabawach.<\/p>\n Do zaj\u0119\u0107 b\u0119dzie przygrywa\u0107 kapela Biskupianie w sk\u0142adzie Ma\u0142gorzata Szymankiewicz i Krzysztof Polowczyk, a tak\u017ce Rafa\u0142 Mi\u015bta.<\/p>\n O Grzegorzu Ajdackim<\/strong><\/p>\n Z wykszta\u0142cenia geograf, pracowa\u0142 jako redaktor podr\u0119cznik\u00f3w szkolnych, map i atlas\u00f3w, obecnie jest nauczycielem geografii, dramy i przedmiot\u00f3w artystycznych. Z zami\u0142owania tancerz, regionalista i etnolog. Od wielu lat zajmuje si\u0119 przekazywaniem praktycznej wiedzy o kulturze. Propaguje tradycyjne ta\u0144ce i zabawy regionalne w\u015br\u00f3d dzieci, m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych, prowadz\u0105c w wielu miejscach w kraju i za granic\u0105 zaj\u0119cia, imprezy i projekty taneczne. Pog\u0142\u0119bia swoj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci, ucz\u0105c si\u0119 nadal od wiejskich tancerzy.<\/p>\n Ta\u0144ce podlaskie | Prowadzenie: Anna Fionik<\/strong><\/p>\n Zaj\u0119cia tej grupy warsztatowej skupi\u0105 si\u0119 zar\u00f3wno na ta\u0144cu (korowodowym, w parach, w tr\u00f3jkach), jak i na towarzysz\u0105cym mu \u015bpiewie. Spotkanie to stanie si\u0119 wi\u0119c okazj\u0105 do poznania r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i bogactwa podlaskiego repertuaru tanecznego, towarzysz\u0105cego bardzo r\u00f3\u017cnym okazjom \u2013 zar\u00f3wno obrz\u0119dom, jak i zwyk\u0142ej zabawie.<\/p>\n Podczas warsztat\u00f3w poznamy tradycyjne korowody oraz ta\u0144ce podlaskich Bia\u0142orusin\u00f3w z terenu powiatu bielskiego, hajnowskiego i siemiatyckiego wojew\u00f3dztwa podlaskiego. Zaczniemy od najstarszych form ta\u0144ca zespo\u0142owego, kt\u00f3rym s\u0105 korowody, wodzone g\u0142\u00f3wnie podczas \u015bpiewania pie\u015bni wiosennych \u2013 ohulek, rzadziej w czasie \u015bpiewania pie\u015bni \u017cniwnych. Z korowod\u00f3w uformowa\u0142y si\u0119 z czasem takie ta\u0144ce zespo\u0142owe jak: \u201eOj, za hajem\u201d, \u201eNa recza\u0144ku\u201d, \u201eJab\u0142yczko\u201d. Na warsztatach zaprezentujemy tak\u017ce inne ta\u0144ce z bielskiego Podlasia, wykonywane w parach lub tr\u00f3jkach, m.in.: \u201ePodispan\u201d, \u201eKorobuszka\u201d, \u201e\u0141ysy\u201d, \u201eKrakowiak\u201d i inne.<\/p>\n Do zaj\u0119\u0107 b\u0119d\u0105 przygrywa\u0107 Doroteusz Fionik i Maksym Fionik.<\/p>\n O Annie Fionik<\/strong><\/p>\n Zwi\u0105zana ze Studziwodami pedagog kultury tradycyjnej, etnomuzykolo\u017cka, specjalistka od \u015bpiewu tradycyjnego podlaskich Bia\u0142orusin\u00f3w. W 2003 roku, wraz z bratem Doroteuszem, za\u0142o\u017cy\u0142a studio folkloru \u201e\u017bemerwa\u201d, kt\u00f3re prowadzi dzia\u0142alno\u015b\u0107 wykonawcz\u0105, edukacyjn\u0105 oraz badawcz\u0105 w zakresie tradycyjnych pie\u015bni, obrz\u0119d\u00f3w i ta\u0144c\u00f3w podlaskich Bia\u0142orusin\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczyni Podlasko-Poleskich Spotka\u0144 w Tradycji \u201eTam po majowuj rosi\u201d oraz Letniej Szko\u0142y Tradycji, dzia\u0142aj\u0105cej od 2003 roku przy muzeum w Studziwodach. \u015apiewaczka mi\u0119dzynarodowego zespo\u0142u \u201eSchola W\u0119gajty\u201d.<\/p>\n Podstawy ta\u0144ca tradycyjnego | Prowadzenie: Piotr Zgorzelski<\/strong><\/p>\n Celem warsztat\u00f3w b\u0119dzie nauka i opanowanie w stopniu podstawowym zasad obowi\u0105zuj\u0105cych w niescenicznych formach ta\u0144ca tradycyjnego o rytmice mazurkowej i polkowej oraz element\u00f3w z ni\u0105 zwi\u0105zanych takich jak: ta\u0144czenie w parze, ta\u0144czenie po kole, wirowanie w parze w uk\u0142adzie otwartym i zamkni\u0119tym. W trakcie warsztat\u00f3w pojawi si\u0119 tak\u017ce du\u017ca ilo\u015b\u0107 \u0107wicze\u0144 rytmicznych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym w naszym ta\u0144cu pojawi si\u0119 p\u0142ynno\u015b\u0107, spontaniczno\u015b\u0107, \u017cywio\u0142owo\u015b\u0107 i rado\u015b\u0107. Opanowanie tych krok\u00f3w i tanecznych zasad pozwoli cieszy\u0107 si\u0119 ta\u0144cem na miejskich i wiejskich pota\u0144c\u00f3wkach, a wszystko to przy zachowaniu charakterystycznych cech stylu i manier wykonawczych.<\/p>\n Warsztaty przewidziane s\u0105 przede wszystkim dla os\u00f3b pocz\u0105tkuj\u0105cych i \u015bredniozaawansowanych (kt\u00f3re chc\u0105 utrwali\u0107 sobie podstawowe umiej\u0119tno\u015bci), ale na pewno skorzystaj\u0105 z nich tak\u017ce nauczyciele i uczniowie szk\u00f3\u0142 muzycznych i baletowych, instruktorzy, tancerze, muzycy, animatorzy kultury, muzyko- i choreoterapeuci, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mogli pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 i umiej\u0119tno\u015bci dotycz\u0105ce metodyki nauczania polskich ta\u0144c\u00f3w ludowych w formach niescenicznych oraz pozyska\u0107 materia\u0142 taneczny do wykorzystania we w\u0142asnej pracy.<\/p>\n W warsztatach wykorzystane zostan\u0105 melodie oberk\u00f3w i polek z r\u00f3\u017cnych region\u00f3w Polski.<\/p>\n O Piotrze Zgorzelskim<\/strong><\/p>\n Warszawiak, etnolog, tancerz, animator kultury, aktor, juror w konkursach ta\u0144ca tradycyjnego. Inicjator odrodzenia polskich ta\u0144c\u00f3w tradycyjnych w formach niescenicznych. Powo\u0142a\u0142 i prowadzi pierwsz\u0105 w Polsce AKADEMI\u0118 TA\u0143CA TRADYCYJNEGO. Ta\u0144cem tradycyjnym zajmuje si\u0119 od blisko 30 lat. Uczy\u0142 si\u0119 bezpo\u015brednio od wiejskich tancerzy, jak r\u00f3wnie\u017c ze \u017ar\u00f3de\u0142 archiwalnych, wypracowuj\u0105c autorski program zaj\u0119\u0107 uwzgl\u0119dniaj\u0105cy wsp\u00f3\u0142czesne predyspozycje i umiej\u0119tno\u015bci pokolenia pozbawionego \u017cywego kontaktu z muzyk\u0105 ludow\u0105. Wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel warszawskiego Stowarzyszenia \u201eDom Ta\u0144ca\u201d (1994) i jego kilkuletni prezes. Tw\u00f3rca i propagator nowoczesnej formu\u0142y ta\u0144czenia ta\u0144c\u00f3w tradycyjnych okre\u015blanej jako MAZUREK FREESTYLE. Jest autorem projektu internetowych lekcji ta\u0144ca tradycyjnego na kanale YouTube \u2013 TANIEC TRADYCYJNY PL.<\/p>\n Organizatorem Letniej Szko\u0142y Tradycji jest Fundacja Kultura Enter. Projekt jest realizowany przy wsparciu Miasta Lublin. Wsp\u00f3\u0142praca: Warsztaty Kultury w Lublinie, Festiwal Re:tradycja \u2013 Jarmark Jagiello\u0144ski, Klasztor oo. Dominikan\u00f3w w Lublinie.<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div> W 2024 r. Letnia Szko\u0142a Tradycji to spotkanie ze \u015bpiewem wybranych grup etnicznych i etnograficznych zamieszkuj\u0105cych Polsk\u0119, a tak\u017ce tradycj\u0105 reemigrant\u00f3w. Ka\u017cda z 5 grup warsztatowych przez kilka dni b\u0119dzie mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapoznania si\u0119 z repertuarem i stylem wykonawczym konkretnej spo\u0142eczno\u015bci. Poprzez dotkni\u0119cie tego tematu chcemy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 tradycji \u015bpiewaczych w Polsce. Istotny b\u0119dzie zar\u00f3wno temat utwor\u00f3w, cechy typowe dla danej tradycji \u015bpiewaczej, jak i j\u0119zyk, w jakim s\u0105 wykonywane pie\u015bni. Ka\u017cda z prezentowanych grup stara si\u0119 bowiem podtrzymywa\u0107 sw\u00f3j j\u0119zyk\/gwar\u0119, a tradycje \u015bpiewacze s\u0105 istotnym elementem tego przekazu. <\/span><\/p>\n Pie\u015bni romskie | Prowadzenie: Teresa Mirga<\/b><\/p>\n Warsztaty z Teres\u0105 Mirg\u0105 w ramach Letniej Szko\u0142y Tradycji to wyj\u0105tkowa mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania z kultur\u0105 i tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 romsk\u0105. Przez kilka dni zaj\u0119\u0107 uczestnicy naucz\u0105 si\u0119 pie\u015bni wywodz\u0105cych si\u0119 z r\u00f3\u017cnych muzycznych tradycji romskich. Kolejno na warsztat zostan\u0105 wzi\u0119te pie\u015bni Rom\u00f3w Bergitka, a nast\u0119pnie Rom\u00f3w w\u0119gierskich oraz ba\u0142ka\u0144skich. Jednym z modu\u0142\u00f3w warsztat\u00f3w b\u0119dzie te\u017c zapoznanie si\u0119 z autorskim repertuarem Teresy Mirgi \u2013 tworzonym na bazie pie\u015bni tradycyjnych i korzeni, z kt\u00f3rych wywodzi si\u0119 autorka i kompozytorka utwor\u00f3w.<\/span><\/p>\n Dost\u0119pno\u015b\u0107: sala na parterze<\/p>\n Teresa Mirga <\/b><\/p>\n Romska poetka, pie\u015bniarka, gitarzystka, za\u0142o\u017cycielka i liderka zespo\u0142u Ka\u0142e Ba\u0142a (Czarne W\u0142osy). Tworzy w j\u0119zyku polskim i romskim. Pochodzi z rodziny Rom\u00f3w Karpackich od pokole\u0144 mieszkaj\u0105cej na Spiszu w Czarnej G\u00f3rze k. Bukowiny Tatrza\u0144skiej, gdzie Romowie Bergitka prowadz\u0105 osiad\u0142y tryb \u017cycia od niemal trzystu lat. Powsta\u0142y w latach 90. zesp\u00f3\u0142 Ka\u0142e Ba\u0142a, autorski projekt Teresy Mirgi, si\u0119ga do tradycji Rom\u00f3w Karpackich, ale te\u017c i grup etnograficznych zamieszkuj\u0105cych \u0142uk Karpat.<\/span><\/p>\n Pie\u015bni \u015bl\u0105skie | Prowadzenie: Iwona Wyl\u0119ga\u0142a<\/b><\/p>\n \u015apiewanie \u015bl\u0105skich pie\u015bni to przygoda nie tylko muzyczna, ale i j\u0119zykowa. Poznaj\u0105c zar\u00f3wno \u015bpiewki nagrywane od lat 60-tych XX w., pochodz\u0105ce z archiw\u00f3w r\u00f3\u017cnych instytucji, jak i te zarejestrowane podczas spotka\u0144 z wiejskimi \u015bpiewaczkami w czerwcu 2024, b\u0119dziemy mie\u0107 okazj\u0119 do do\u015bwiadczania rozmaito\u015bci dialektu \u015bl\u0105skiego. Pojawi si\u0119 te\u017c folklor wieloj\u0119zyczny \u2013 specjalno\u015b\u0107 regionu, b\u0119d\u0105ca wizyt\u00f3wk\u0105 \u015bl\u0105skiego humoru. Opr\u00f3cz pracy nad specyficzn\u0105, bardzo przyjazn\u0105 cia\u0142u emisj\u0105 pie\u015bni, b\u0119dzie mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 tak\u017ce z ich stylem oraz kontekstem wykonawczym. Za\u015bpiewamy pie\u015bni jednog\u0142osowe, ale pojawi si\u0119 te\u017c wielog\u0142os, kt\u00f3ry wr\u00f3s\u0142 w tradycj\u0119 prawie 100 lat temu. Nie zabraknie czasu na przygotowanie si\u0119 do pracy z g\u0142osem, ale tak\u017ce na to, by odczu\u0107, na czym polega przyjemno\u015b\u0107 tradycyjnego \u015bl\u0105skiego \u015bpiewania.<\/span><\/p>\n Dost\u0119pno\u015b\u0107: sala na parterze<\/span><\/p>\n Iwona Wyl\u0119ga\u0142a<\/b><\/p>\n Etnolo\u017cka oraz animatorka kultury, dwukrotna stypendystka MKiDN, wyk\u0142adowczyni studi\u00f3w podyplomowych na kierunku Muzyka Tradycyjna na Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. Bada, dokumentuje i popularyzuje tradycyjny \u015bpiew ludowy ze \u015al\u0105ska Opolskiego. Od 2009 r. prowadzi liczne warsztaty wokalne dla dzieci i doros\u0142ych oraz Zesp\u00f3\u0142 \u015apiewu Tradycyjnego \u201eNiez\u0142e Zi\u00f3\u0142ka\u201d. Wraz z zespo\u0142em oraz solo jest laureatk\u0105 OFKi\u015aL w Kazimierzu w 2017 r. oraz Turnieju Muzyk\u00f3w Prawdziwych w Szczecinie w 2018 r. Nagrania z za\u015bpiewanymi przez ni\u0105 pie\u015bniami stanowi\u0105 t\u0142o muzyczne wystawy sta\u0142ej w Muzeum Ziemi Prudnickiej. Pracuje z nagraniami archiwalnymi, ale jest r\u00f3wnie\u017c uczennic\u0105 wiejskich \u015bpiewaczek. Zainicjowa\u0142a spotkania \u015bpiewak\u00f3w woj. opolskiego. Od 2014 r. we wsp\u00f3\u0142pracy z instytucjami kultury i edukacji oraz organizacjami pozarz\u0105dowymi zrealizowa\u0142a wiele projekt\u00f3w edukacyjnych m.in. cykle warsztat\u00f3w, audycji radiowych oraz film\u00f3w po\u015bwi\u0119conych pie\u015bniom ze \u015al\u0105ska. W 2019 r. nagra\u0142a 12 pie\u015bni ze zbioru Juliusa Rogera w projekcie Wikimedii Polska, dla zilustrowania \u015bpiewu w lokalnym \u015bl\u0105skim stylu.<\/span><\/p>\n Pie\u015bni kaszubskie | Prowadzenie : Joanna Gostkowska<\/b><\/p>\n Podczas warsztat\u00f3w b\u0119dziemy pracowa\u0107 nad kaszubskim repertuarem tradycyjnym \u2013 podstaw\u0105 b\u0119d\u0105 pie\u015bni wyselekcjonowane ze zbior\u00f3w fonograficznych PAN i innych, a tak\u017ce ze \u015bpiewnik\u00f3w opracowanych przez kaszubskich etnograf\u00f3w i folkloryst\u00f3w XX wieku oraz materia\u0142\u00f3w w\u0142asnych. Opr\u00f3cz nauki pie\u015bni, zaj\u0119cia b\u0119d\u0105 obejmowa\u0107 tak\u017ce prac\u0119 nad emisj\u0105 tzw. otwartego, naturalnego g\u0142osu, prac\u0119 z cia\u0142em, dykcj\u0105, impostacj\u0105, artykulacj\u0105. Porozmawiamy tak\u017ce o kontek\u015bcie historycznym, kt\u00f3ry kszta\u0142towa\u0142 kultur\u0119 tego regionu. Ponadto uczestnicy zapoznaj\u0105 si\u0119 z podstawami j\u0119zyka kaszubskiego \u2013 jego zasadami wymowy oraz pisowni\u0105. <\/span><\/p>\n Dost\u0119pno\u015b\u0107: do sali prowadz\u0105 schody<\/span> Wszechstronna osobowo\u015b\u0107 artystyczna, etnolog, architekt, Kaszubka, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielka i wiceprezes Stowarzyszenia Tr\u00f3jwiejska z Gda\u0144ska. Od ponad 15 lat zajmuje si\u0119 polsk\u0105 muzyk\u0105 tradycyjn\u0105 \u2013 jako \u015bpiewaczka, muzykantka i tancerka oraz animatorka. Ze wzgl\u0119du na swoje pochodzenie i to\u017csamo\u015b\u0107 bada oraz rekonstruuje muzyk\u0119 kaszubsk\u0105, opieraj\u0105c si\u0119 m.in. na nagraniach archiwalnych i ucz\u0105c si\u0119 od starszych, \u017cyj\u0105cych jeszcze muzykant\u00f3w. Jest prawdopodobnie jedyn\u0105 \u015bpiewaczk\u0105 m\u0142odego pokolenia, kt\u00f3ra \u015bpiewa tradycyjne pie\u015bni kaszubskie \u201ein crudo\u201d. Bra\u0142a udzia\u0142 w wielu muzycznych zespo\u0142ach i projektach, aktualnie jest \u015bpiewaczk\u0105 Akademii G\u0142os\u00f3w Tradycji (\u017ce\u0144ska grupa \u015bpiewacza) oraz za\u0142o\u017cycielk\u0105 i liderk\u0105 zespo\u0142u Dr\u00ebsz\u00eb (kaszubski folk) oraz wokalistk\u0105 projektu Kolberg T.39. Jest laureatk\u0105 kilku presti\u017cowych konkurs\u00f3w w Polsce zwi\u0105zanych z tradycyjn\u0105 muzyk\u0105, m.in. I miejsce na Turnieju Muzyk\u00f3w Prawdziwych w Filharmonii im. Mieczys\u0142awa Kar\u0142owicza w Szczecinie, II miejsce na 53. Og\u00f3lnopolskim Festiwalu Kapel i \u015apiewak\u00f3w Ludowych w Kazimierzu Dolnym – gdzie zaprezentowa\u0142a tradycyjne pie\u015bni kaszubskie solo i prze\u0142ama\u0142a tym sposobem trwaj\u0105cy wiele dekad impas w postaci braku uczestnictwa reprezentant\u00f3w z Kaszub na tym przegl\u0105dzie. Prowadzi\u0142a wiele warsztat\u00f3w dla r\u00f3\u017cnych grup wiekowych i spo\u0142ecznych.<\/span><\/p>\n Pie\u015bni reemigrant\u00f3w z dawnej Jugos\u0142awii | Prowadzenie: Joanna Skowro\u0144ska<\/b><\/p>\n Reemigranci z dawnej Jugos\u0142awii jeszcze w czasach cesarstwa austro-w\u0119gierskiego przew\u0119drowali z Galicji do Bo\u015bni i Chorwacji, by po II wojnie \u015bwiatowej znale\u017a\u0107 si\u0119 na Dolnym \u015al\u0105sku, w okolicach Boles\u0142awca. Repertuar \u015bpiewaczy i muzyczny odzwierciedla ich w\u0119dr\u00f3wk\u0119 przez r\u00f3\u017cne obszary kulturowe. Graj\u0105 zar\u00f3wno przywiezione jeszcze z Galicji mazurki, polki, jak i nauczone ju\u017c na Ba\u0142kanach <\/span>kolo<\/span><\/i> czy <\/span>taraban<\/span><\/i>. <\/span><\/p>\n Warsztaty pie\u015bni reemigrant\u00f3w z dawnej Jugos\u0142awii oparte b\u0119d\u0105 na badaniach terenowych prowadz\u0105cej oraz do\u015bwiadczeniu praktyki \u015bpiewu na wsiach wok\u00f3\u0142 Boles\u0142awca. Poznamy najstarsze polskie ballady, za\u015bpiewamy w unisono i w wielog\u0142osie po polsku i chorwacku. <\/span><\/p>\n Pracowa\u0107 b\u0119dziemy nad emisj\u0105 g\u0142osu, wsp\u00f3\u0142brzmieniem oraz poszerzymy wiedz\u0119 o kontek\u015bcie kulturowym wykonywanego repertuaru. <\/span><\/p>\n Dost\u0119pno\u015b\u0107: do sali prowadz\u0105 schody<\/span><\/p>\n Joanna Skowro\u0144ska<\/b><\/p>\n Etnolo\u017cka, \u015bpiewaczka specjalizuj\u0105ca si\u0119 w badaniu i wykonawstwie tradycyjnej muzyki z teren\u00f3w Polski (\u0141\u0119czyckie, Dolny \u015al\u0105sk), Ukrainy (Polesie) i Chorwacji (Posavina). Badania terenowe kszta\u0142tuj\u0105 jej dynamiczne role \u2013 od prowadzenia kompleksowych nagra\u0144 terenowych po dzia\u0142alno\u015b\u0107 warsztatow\u0105, koncertow\u0105 (Kust, Z Lasu, Kapela Remigrancka), wydawnicz\u0105 i publicystyczn\u0105. Uczennica wiejskich \u015bpiewaczek i \u015bpiewak\u00f3w. Cz\u0142onkini Fundacji Muzyka Zakorzeniona, wsp\u00f3\u0142pracowniczka Fundacji Wa\u017cka, autorka archiw\u00f3w internetowych polskiej muzyki tradycyjnej (Archiwum \u0141\u0119czyckie, Archiwum Pie\u015bni).<\/span><\/p>\n Pie\u015bni \u0142emkowskie | Prowadzenie: Marta Graban-Butryn<\/b><\/p>\n \u0141emkowszczyzna to teren si\u0119gaj\u0105cy od Popradu po Os\u0142aw\u0119, zamieszkiwany do 1947 roku przez grup\u0119 g\u00f3rali ruskich; wchodzi\u0142 klinem mi\u0119dzy osadnictwo zachodnios\u0142owia\u0144skie \u2013 od p\u00f3\u0142nocy polskie, a od po\u0142udnia s\u0142owackie. Mieszka\u0144cy tych region\u00f3w Karpat wytworzyli szczeg\u00f3lnie ciekaw\u0105 kultur\u0119, w tym wyj\u0105tkowy folklor muzyczny \u2013 pie\u015bni, melodie i ta\u0144ce. W warstwie muzycznej, jak r\u00f3wnie\u017c s\u0142ownej odnale\u017a\u0107 mo\u017cemy wp\u0142ywy s\u0142owackie czy w\u0119gierskie, w szczeg\u00f3lno\u015bci we wsiach granicznych. <\/span><\/p>\n Podczas zaj\u0119\u0107 poznamy wyj\u0105tkowe przyk\u0142ady pie\u015bni, zar\u00f3wno obrz\u0119dowych, jak <\/span> Poznamy pie\u015bni sob\u00f3tkowe, rusalne (na Zielone \u015awi\u0105tki), ko\u0142ysanki czy przy\u015bpiewki weselne, a wst\u0119pem do tej przygody b\u0119dzie oczywi\u015bcie praca z cia\u0142em, oddechem i g\u0142osem za pomoc\u0105 przyst\u0119pnych \u0107wicze\u0144. <\/span><\/p>\n Dost\u0119pno\u015b\u0107: do sali prowadz\u0105 schody<\/span><\/p>\n Marta Graban-Butryn<\/b> <\/span><\/p>\n Etnolog, folklorystka, etnomuzykolog, absolwentka Kulturoznawstwa w UMCS (spec. folklorystyka i etnologia), stypendystka International Visegrad Fund oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorka artyku\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych obrz\u0119dowo\u015bci rodzinnej \u0141emk\u00f3w, pomys\u0142odawczyni i koordynatorka projektu Lemko Archive. Od wielu lat poznaje, \u015bpiewa i gra muzyk\u0119 tradycyjn\u0105 Roztocza i \u0141emkowszczyzny. Uczestniczka wielu wypraw terenowych oraz przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 muzycznych z udzia\u0142em wiejskich muzykant\u00f3w i \u015bpiewak\u00f3w (Szko\u0142a Suki Bi\u0142gorajskiej, Kapela Butryn\u00f3w, \u0141emkowska Wiejska Kapela \u201eUherec\u201d, Akademia Kolberga). W 2023 roku realizowa\u0142a projekt pn. \u201ePie\u015bni \u0141emk\u00f3w\u201d, kt\u00f3ry mia\u0142 na celu zachowanie najstarszych \u0142emkowskich pie\u015bni (szczeg\u00f3lnie sob\u00f3tkowych, rusalnych, pasterskich, ko\u0142ysanek, czy pie\u015bni wykonywanych na \u201eweczyrkach\u201d), jak r\u00f3wnie\u017c ich upowszechnienie w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci \u0142emkowskiej. W ramach projektu przeprowadzone zosta\u0142y kwerendy biblioteczne i archiwalne, badania terenowe, opracowanie i archiwizacja zebranego materia\u0142u, a tak\u017ce seria spotka\u0144\/prezentacji\/koncert\u00f3w w wybranych wsiach zamieszkiwanych obecnie przez spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u0142emkowsk\u0105.<\/span><\/p>\n Organizatorem Letniej Szko\u0142y Tradycji jest Fundacja Kultura Enter. Projekt jest realizowany przy wsparciu Miasta Lublin. Wsp\u00f3\u0142praca: Warsztaty Kultury w Lublinie, Festiwal Re:tradycja \u2013 Jarmark Jagiello\u0144ski, Klasztor oo. Dominikan\u00f3w w Lublinie.<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div> Podstawy stolarki | Prowadzenie: Arkadiusz<\/a> i Joanna Zych<\/a><\/strong> <\/strong>Snycerka podlaska | Prowadzenie: Jerzy Ostapczuk Naczynia drewniane | Prowadzenie: Jerzy Tarasiewicz Drzeworyt ludowy | Prowadzenie: J\u00f3zef Lewkowicz<\/a> Zabawki drewniane | Prowadzenie: Tadeusz Le\u015bniak<\/a> Organizatorem Letniej Szko\u0142y Tradycji jest Fundacja Kultura Enter. Projekt jest realizowany przy wsparciu Miasta Lublin.<\/strong><\/p>\n Wsp\u00f3\u0142praca: Warsztaty Kultury w Lublinie, Festiwal Re:tradycja \u2013 Jarmark Jagiello\u0144ski, Klasztor oo. Dominikan\u00f3w w Lublinie.<\/strong><\/p>\n<\/div><\/div><\/div> Uczestnicy pi\u0119ciu grup tematycznych poznali tajniki obr\u00f3bki materia\u0142\u00f3w potrzebnych do wykonania ludowych precjoz\u00f3w, a przede wszystkim samodzielnie wykonaj\u0105 karpack\u0105 bi\u017cuteri\u0119 koralikow\u0105, ozdoby z bursztynu i mosi\u0105dzu. Uszyli te\u017c lubelsk\u0105 gamerk\u0119 i g\u00f3ralski kapelusz oraz stworz\u0105 od podstaw weselny wianek, charakterystyczny dla ukrai\u0144skiego stroju kobiecego. Zaj\u0119cia poprowadzili uznani tw\u00f3rcy ludowi z Polski, Ukrainy i Litwy, pasjonaci i mistrzowie w swoich dziedzinach. <\/p>\n W ramach tegorocznej edycji Letniej Szko\u0142y Tradycji odby\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce warsztaty:<\/strong><\/p>\n Zenon \u015amigiel pochodzi z Bor\u00f3w Tucholskich, od ponad 40 lat zajmuje si\u0119 bursztyniarstwem. Obr\u00f3bki tego surowca uczy\u0142 si\u0119 pod okiem Wies\u0142awa Gier\u0142owskiego, jednego z najd\u0142u\u017cej dzia\u0142aj\u0105cych gda\u0144skich bursztynnik\u00f3w. Obr\u00f3bka bursztynu szybko sta\u0142a si\u0119 dla pana Zenona pasj\u0105 i wype\u0142ni\u0142a ca\u0142y jego wolny czas. Od 1983 r. tw\u00f3rca nale\u017ca\u0142 do Sp\u00f3\u0142dzielni Pracy Wytw\u00f3rc\u00f3w R\u0119kodzie\u0142a Ludowego i Artystycznego w Poznaniu, dla kt\u00f3rej wykonywa\u0142 bi\u017cuteri\u0119. Z czasem w rzemios\u0142o to zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce jego \u017cona Gra\u017cyna oraz c\u00f3rki. W po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych rodzina zacz\u0119\u0142a bra\u0107 udzia\u0142 w targach i festiwalach, podczas kt\u00f3rych nie tylko prezentowa\u0142a swoje wyroby, ale tak\u017ce przygotowywa\u0142a pokazy obr\u00f3bki bursztynu. W 2017 r. prace pana Zenona znalaz\u0142y si\u0119 na wystawie \u201eGold des Nordens\u201d w Muzeum Polskim w Rapperswil w Szwajcarii. Wyjazd ten sta\u0142 si\u0119 pretekstem do tego, by zacz\u0105\u0107 wykonywa\u0107 kopie bi\u017cuterii sprzed tysi\u0119cy lat. Bi\u017cuteria i ozdoby z bursztynu w pracowni pa\u0144stwa \u015amigl\u00f3w powstaj\u0105 przy pomocy dawnej tokarki o nap\u0119dzie no\u017cnym lub smyczkowym.<\/p>\n Grupa II \u2013 Karpacka bi\u017cuteria koralikowa | prowadzenie: Ewelina Matusiak-Wyderka Wykonanie bi\u017cuterii koralikowej to \u017cmudna i pracoch\u0142onna technika. Ka\u017cdy koralik trzeba nawlec po kolei i przeplata\u0107 kolejne rz\u0119dy w mniej lub bardziej skomplikowane wzory, dlatego na zaj\u0119ciach powstan\u0105 drobne prace: bransoletki i niewielkie naszyjniki przypominaj\u0105ce huculskie sylianki. Uczestnicy sami dobior\u0105 kolorystyk\u0119 i wzory, zgodnie z tym, co im w duszy gra.<\/p>\n Ewelina Matusiak-Wyderka pochodzi z Dolnego \u015al\u0105ska. Wiele lat temu przeprowadzi\u0142a si\u0119 na Podkarpacie i wtedy zacz\u0119\u0142a si\u0119 jej fascynacja tradycyjn\u0105 bi\u017cuteri\u0105 koralikow\u0105 z tych teren\u00f3w. W 2010 r. za\u0142o\u017cy\u0142a pracowni\u0119 artystyczn\u0105 Miodosytnia. Jest mistrzyni\u0105 w nawlekaniu koralik\u00f3w i tworzeniu tego rodzaju bi\u017cuterii, a znajomi nazywaj\u0105 j\u0105 \u201eCalineczk\u0105\u201d. Podczas studi\u00f3w na Uniwersytecie Ludowym we Wzdowie zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z karpackim haftem krzy\u017cykowym i odkry\u0142a krywulki \u2013 naszyjniki plecione z bardzo drobnych, kolorowych koralik\u00f3w, swoj\u0105 form\u0105 przypominaj\u0105ce szeroki ko\u0142nierz. Ozdoby te, nazywane z\u0142otem Podkarpacia, dawniej nosi\u0142y \u0142emkowskie dziewcz\u0119ta. Tw\u00f3rczyni wykonuje tak\u017ce repliki tradycyjnej bi\u017cuterii noszonej przez \u0141emk\u00f3w, Bojk\u00f3w i Hucu\u0142\u00f3w. Obok bardzo czasoch\u0142onnych krywulek w jej pracowni powstaj\u0105 te\u017c sylianki, drabinki oraz gerdany. Pani Ewelina jest cz\u0142onkini\u0105 Zarz\u0105du Uniwersytetu Ludowego Rzemios\u0142a Artystycznego oraz Stowarzyszenia Tw\u00f3rc\u00f3w \u201eBres\u201d. Artystka z ogromn\u0105 pasj\u0105 tworzy dzie\u0142a oraz uczy innych. Twierdzi, \u017ce to forma medytacji.<\/p>\n Grupa III \u2013 Nakrycia g\u0142owy | prowadzenie: Nomad Service \u2013 Agnieszka Jackowiak i Maciej Filipczuk Agnieszka Jackowiak od 2000 roku zajmuje si\u0119 prac\u0105 edukacyjno\u2013artystyczn\u0105 w obszarze r\u0119kodzie\u0142a tradycyjnego i w\u0142\u00f3kiennictwa ludowego oraz wyrobem produkt\u00f3w tkackich i filcowych, doskonale \u0142\u0105cz\u0105c pasj\u0119 z prac\u0105. Wykonuje wyroby we\u0142niane inspirowane wzornictwem polskim i azjatyckim. Filcowania nauczy\u0142a si\u0119 na W\u0119grzech i jest jedn\u0105 z nielicznych os\u00f3b w Polsce zajmuj\u0105cych si\u0119 r\u0119cznym wykonywaniem przedmiot\u00f3w z filcu. W swojej pracy wykorzystuje naturalne surowce i nawi\u0105zuje do dawnych technik w\u0142\u00f3kienniczych: tkania i prz\u0119dzenia. Jest dwukrotn\u0105 stypendystk\u0105 Ministra Kultury w zakresie tkactwa ludowego regionu rawskiego oraz tradycji filcowania z Podlasia i Podhala. W Lublinie stworzy\u0142a Sklep \u2013Pracowni\u0119 Hobby\u2013We\u0142na, organizuje wydarzenia promuj\u0105ce rozw\u00f3j tego r\u0119kodzie\u0142a w Polsce, ch\u0119tnie prowadzi warsztaty. W 2012 roku, wraz z Maciejem Filipczukiem, rozpocz\u0119li szycie czapek. W ich pracowni powstaj\u0105 lubelskie gamerki, krakowskie magierki, maciej\u00f3wki, d\u0142ubanki i rogatywki oraz czapki inspirowane wzorami tradycyjnymi, a tak\u017ce r\u0119cznie stemplowane torby bawe\u0142niane.<\/p>\n Grupa IV \u2013 Ukrai\u0144skie wianki weselne | prowadzenie: Olena Afanasenko i Olena Pochtaryova Co ciekawe, ukrai\u0144skie wianki nie przypominaj\u0105 tradycyjnych wie\u0144c\u00f3w w postaci obr\u0119czy \u2013 jego podstawow\u0105 \u201ekonstrukcj\u0119\u201d stanowi\u0105 jeden lub dwa druciane \u0142uki, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rych komponowane s\u0105 wielobarwne i wielopoziomowe kompozycje przypominaj\u0105ce korony.<\/p>\n Podczas zaj\u0119\u0107 uczestnicy poznaj\u0105 r\u00f3\u017cne formy ukrai\u0144skich wiank\u00f3w, sposoby ich wykonywania, a nast\u0119pnie sami przygotuj\u0105 materia\u0142y i stworz\u0105 w\u0142asn\u0105 kompozycj\u0119 kwiatow\u0105.<\/p>\n Olena Afanasenko i Olena Pochtaryova to czerkaskie rzemie\u015blniczki wykonuj\u0105ce weselne nakrycia g\u0142owy. Ich pasj\u0105 sta\u0142y si\u0119 wianki woskowe, w Ukrainie uwa\u017cane cz\u0119sto za relikt kulturowy. Dzi\u0119ki tym m\u0142odym artystkom ta dziedzina tw\u00f3rczo\u015bci ma szans\u0119 przetrwa\u0107 pr\u00f3b\u0119 czasu. W 2020 roku stworzy\u0142y w\u0142asny projekt \u201eMotyle w g\u0142owie\u201d, w ramach kt\u00f3rego nie tylko prowadz\u0105 badania terenowe i systematyzuj\u0105 informacje o tradycyjnych wie\u0144cach weselnych regionu Czerkas, ale tak\u017ce prezentuj\u0105 dok\u0142adnie odwzorowane wie\u0144ce z przesz\u0142o\u015bci, tak\u017ce te staro\u017cytne. Kobiety ch\u0119tnie dziel\u0105 si\u0119 swoimi umiej\u0119tno\u015bciami i wiedz\u0105, uczestnicz\u0105 w festiwalach i jarmarkach. Przekazuj\u0105 kolejnym pokoleniom to, czego same nauczy\u0142y si\u0119 podczas etnograficznych wypraw.<\/p>\n Grupa V \u2013 Litewska bi\u017cuteria z metalu | prowadzenie: Darata Surdokait\u00e9-Volungevi\u010dien\u00e9 Podczas Letniej Szko\u0142y Tradycji, w specjalnie na t\u0119 okazj\u0119 przygotowanym warsztacie jubilerskim, mi\u0142o\u015bnicy bi\u017cuterii z metalu poznaj\u0105 tajniki jej wykonywania, naucz\u0105 si\u0119 i po\u0107wicz\u0105 ci\u0119cie, kucie, lutowanie, szlifowanie oraz polerowanie. Wykonaj\u0105 mosi\u0119\u017cne pier\u015bcionki i wisiorki z ba\u0142tyckimi symbolami, replik\u0119 szesnastowiecznych kolczyk\u00f3w, a nawet kuty ba\u0142tycki top. Je\u015bli kto\u015b chcia\u0142by stworzy\u0107 srebrn\u0105 bi\u017cuteri\u0119, mo\u017ce zabra\u0107 ze sob\u0105 w\u0142asne srebro i srebrny lut. Jak zapewnia prowadz\u0105ca, po tych warsztatach ka\u017cdy uczestnik na pewno b\u0119dzie wiedzia\u0142 czy chce nadal wykonywa\u0107 bi\u017cuteri\u0119, czy te\u017c nie.<\/p>\n Darata Surdokait\u00e9-Volungevi\u010dien\u00e9 tradycje ludowe przej\u0119\u0142a po swojej mamie \u2013 Bron\u00e9 Surdokien\u00e9, uznanej litewskiej tkaczce i hafciarce. Umiej\u0119tno\u015bci rozwija\u0142a tak\u017ce pod okiem innych tw\u00f3rc\u00f3w ludowych. Uko\u0144czy\u0142a Szko\u0142\u0119 Sztuki i Rzemios\u0142a w Olicie, gdzie nauczy\u0142a si\u0119 wykonywa\u0107 bi\u017cuteri\u0119 i akcesoria wykorzystywane w tradycyjnych strojach litewskich. Odtwarza tak\u017ce ozdoby plemion ba\u0142tyckich z okresu XIII \u2013XVII wieku, znane dzi\u0119ki odkryciom archeologicznym. W\u015br\u00f3d jej prac znajdziemy r\u00f3wnie\u017c wyroby wsp\u00f3\u0142czesne i inspirowane tradycyjnymi formami. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej wyrob\u00f3w powstaje z mosi\u0105dzu i srebra, kt\u00f3re obrabia przy u\u017cyciu tradycyjnych narz\u0119dzi jubilerskich. Zdobione przez ni\u0105 pasy, wisiory i przypinki otrzyma\u0142y certyfikat przyznawany na Litwie produktom wpisanym na list\u0119 dziedzictwa narodowego. Tw\u00f3rczyni nale\u017cy do Stowarzyszenia Tw\u00f3rc\u00f3w Ludowych Wile\u0144szczyzny oraz Zwi\u0105zku Tw\u00f3rc\u00f3w Ludowych Litwy.<\/p>\n W 2021 roku tematyk\u0105 Letniej Szko\u0142y Tradycji by\u0142a budowa instrument\u00f3w ludowych. Tych przeznaczonych do grania melodii, jak oktawki, piszcza\u0142ki czy okaryny, jak i s\u0142u\u017c\u0105cych zabawie jednym d\u017awi\u0119kiem i rytmem \u2013 gwizdk\u00f3w oraz b\u0119benk\u00f3w. Poznali\u015bmy tajniki tworzenia instrument\u00f3w z drewna, gliny i metalu.<\/p>\n Zaj\u0119cia poprowadzili znani i do\u015bwiadczeni budowniczowie, kt\u00f3rzy od lat w swoich przydomowych pracowniach wytwarzaj\u0105 r\u00f3\u017cnego typu instrumenty i narz\u0119dzia muzyczne, a tak\u017ce udoskonalaj\u0105 technik\u0119 ich wykonywania. To tak\u017ce osoby, kt\u00f3re prowadz\u0105 studium przypadk\u00f3w, dokonuj\u0105c wybor\u00f3w mi\u0119dzy zachowywaniem tradycyjnych, starodawnych metod a stosowaniem innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 i nowoczesnych narz\u0119dzi w procesie budowy instrument\u00f3w ludowych.<\/p>\n W ramach tej edycji Letniej Szko\u0142y Tradycji odby\u0142y si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce warsztaty:<\/b><\/p>\n Grupa I \u2013 Warsztaty budowy oktawek bi\u0142gorajskich, prowadz\u0105cy: Zbigniew Butryn<\/a> z Janowa Lubelskiego (Lubelskie)<\/b><\/p>\n Pod kierunkiem Zbigniewa Butryna uczestnicy pracowali nad powstaniem oktawek bi\u0142gorajskich. Ca\u0142a grupa wsp\u00f3lnie budowa\u0142a jeden instrument.<\/p>\n Cho\u0107 zachowane zabytki muzealne maj\u0105 r\u00f3\u017cne rozmiary (np. model znajduj\u0105cy si\u0119 w Pa\u0144stwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie jest wielko\u015bci skrzypiec \u201epo\u0142\u00f3wkowych\u201d), podczas warsztat\u00f3w powsta\u0142 instrument u\u017cytkowy o menzurze skrzypiec 4\/4. Instrument b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0142 do dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych. Do udzia\u0142u w warsztatach wymagana by\u0142a podstawowa umiej\u0119tno\u015b\u0107 obs\u0142ugi d\u0142ut, m\u0142otka i innych narz\u0119dzi stolarskich.<\/p>\n Zbigniew Butryn \u2013 ur. w Janowie Lubelskim, gdzie mieszka do dzi\u015b; muzykant (basetla, skrzypce, suka, oktawki, gitara basowa), lutnik amator, budowniczy instrument\u00f3w tradycyjnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci chordofon\u00f3w tzw. d\u0142ubanych (suka, skrzypce, oktawki, fidel p\u0142ocka, mazanki, basy) oraz b\u0119benk\u00f3w z brz\u0119kad\u0142ami (tzw. sitkowe) i baraban\u00f3w.<\/p>\n Od 2008 roku Zbigniew Butryn wraz z synem Krzysztofem i synow\u0105 Mart\u0105 prowadzi Szko\u0142\u0119 Suki Bi\u0142gorajskiej oraz Pracowni\u0119 Instrument\u00f3w Ludowych. W 1993 roku wykona\u0142 rekonstrukcj\u0119 swojej pierwszej suki bi\u0142gorajskiej. Do poszukiwa\u0144 i rekonstrukcji zapomnianego instrumentu zainspirowa\u0142 go redaktor Polskiego Radia Marian Doma\u0144ski. Od tego czasu udoskonali\u0142 sw\u00f3j warsztat pracy przy budowie instrument\u00f3w. Swoj\u0105 wiedz\u0105 ch\u0119tnie dzieli si\u0119 z osobami zainteresowanymi nauk\u0105.<\/p>\n Grupa II \u2013 Warsztaty budowy b\u0119benka obr\u0119czowego, zwanego r\u00f3wnie\u017c sitkowym, jednor\u0119czniakiem, b\u0119benkiem z brz\u0119kad\u0142ami, prowadz\u0105ca: Katarzyna Zedel<\/a> z Paw\u0142owa (Radomskie).<\/b><\/p>\n Uczestnicy poznali ca\u0142y proces budowy b\u0119benka obr\u0119czowego, na Lubelszczy\u017anie zwanego \u201esitkowym\u201d, oraz obr\u00f3bk\u0119 poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w z drewna, metalu i sk\u00f3ry. Wszyscy uczestnicy pracowali wsp\u00f3lnie nad jednym du\u017cym egzemplarzem, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy dzi\u015b do cel\u00f3w edukacyjnych, a ponadto ka\u017cdy wykona\u0142 w\u0142asny b\u0119benek o ma\u0142ych rozmiarach. W zale\u017cno\u015bci od zdolno\u015bci uczestnik\u00f3w i dost\u0119pnego czasu, mo\u017cna by\u0142o wykona\u0107 r\u00f3wnie\u017c drewniane zabawki muzyczne, inspirowane dzie\u0142ami rze\u017abiarza Jana Puka z Trze\u015bni. Do udzia\u0142u w warsztatach wymagana by\u0142a podstawowa umiej\u0119tno\u015b\u0107 obs\u0142ugi wyrzynarki, szlifierki k\u0105towej, m\u0142otka i innych narz\u0119dzi stolarskich.<\/p>\n Katarzyna Zedel \u2013 mieszkanka okolic Szyd\u0142owca, muzykantka, \u015bpiewaczka i tancerka, a tak\u017ce tw\u00f3rczyni instrument\u00f3w tradycyjnych (b\u0119benki, barabany, suka, mazanki, zabawki muzyczne). Do\u015bwiadczenie w budowie instrument\u00f3w zdobywa\u0142a m.in. u Piotra Sikory z Ku\u017anicy k. Przysuchy \u2013 mistrza wykonuj\u0105cego b\u0119benki, basy, skrzypce, smyczki i futera\u0142y. W latach 2012-2020 pracowa\u0142a jako specjalista ds. zbior\u00f3w w Muzeum Ludowych Instrument\u00f3w Muzycznych w Szyd\u0142owcu.<\/p>\n Grupa III \u2013 Warsztaty budowy ceramicznych okaryn i gwizdk\u00f3w, prowadz\u0105cy: Grzegorz Roma\u0144czyk<\/a> z Piotrkowic (Ma\u0142opolska)<\/b><\/p>\n Uczestnicy warsztatu zapoznali si\u0119 z ca\u0142ym procesem budowy gwizdk\u00f3w i okaryn. Pierwsz\u0105 wa\u017cn\u0105 czynno\u015bci\u0105 przed zbudowaniem instrument\u00f3w by\u0142o wylanie i obr\u00f3bka ich form, kt\u00f3rych mo\u017cna u\u017cywa\u0107 wielokrotnie. Uczestnicy zdobyli wiedz\u0119 o obr\u00f3bce (czyszczenie, kucie) tych glinianych wyrob\u00f3w, a tak\u017ce wiedz\u0119 na temat procesu wypalania. Do udzia\u0142u w warsztatach nie by\u0142a wymagana specjalistyczna wiedza, jednak uczestnicy musieli liczy\u0107 si\u0119 z faktem, \u017ce jest to \u201ebrudna i mokra robota\u201d.<\/p>\n Grzegorz Roma\u0144czyk \u2013 tw\u00f3rca ceramicznych okaryn i \u0107wierkaj\u0105cych ptaszk\u00f3w. Pochodzi ze znanej ze swojej tw\u00f3rczo\u015bci rodziny Roma\u0144czyk\u00f3w, kt\u00f3ra od kilku pokole\u0144 zajmuje si\u0119 ceramik\u0105 \u2013 tradycj\u0119 t\u0119 zapocz\u0105tkowa\u0142a jego prababcia, a przej\u0119li nast\u0119pnie jej synowie i ich potomkowie.<\/p>\n Grupa IV \u2013 Warsztaty budowy drewnianych instrument\u00f3w pasterskich: gwizdk\u00f3w, piszcza\u0142ek wielkopostnych (bez otwor\u00f3w palcowych), fujarek pasterskich (z otworami palcowymi), dwojnicy, prowadz\u0105cy: Marcin Blachura<\/a> z \u017bywca i Przemys\u0142aw Ficek<\/a> z Jele\u015bni (Beskid \u017bywiecki)<\/b><\/p>\n Celem warsztat\u00f3w by\u0142a nauka poszczeg\u00f3lnych etap\u00f3w i metod oraz w\u0142asnor\u0119czne wykonanie tradycyjnych instrument\u00f3w d\u0119tych z czarnego bzu. Uczestnicy wykonywali gwizdki o prostych formach, piszcza\u0142ki wielkopostne (bez otwor\u00f3w palcowych) oraz w miar\u0119 umiej\u0119tno\u015bci i mo\u017cliwo\u015bci czasowych piszcza\u0142ki 6-otworowe (fujarki). Nauka zako\u0144czona by\u0142a \u015bwi\u0119towaniem sukces\u00f3w tw\u00f3rczych i praktyk\u0105 muzyczn\u0105 na zbudowanych instrumentach.<\/p>\n Do udzia\u0142u w warsztatach nie by\u0142a wymagana specjalistyczna wiedza, jednak uczestnicy musieli posiada\u0107 podstawow\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 operowania d\u0142utami i no\u017cykami.<\/p>\n Przemys\u0142aw Ficek z Jele\u015bni i Marcin Blachura z \u017bywca \u2013 tw\u00f3rcy instrument\u00f3w tradycyjnych, m.in. piszcza\u0142ek pasterskich i wielkopostnych, fujarek, dwojnic i gwizdk\u00f3w, ale tak\u017ce gajd beskidzkich i dud \u017cywieckich (spos\u00f3b wytwarzania dud i umiej\u0119tno\u015b\u0107 gry na nich s\u0105 wpisane na Krajow\u0105 List\u0119 Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego). Graj\u0105c na stworzonych przez siebie instrumentach kontynuuj\u0105 muzyczne tradycje Beskidu \u017bywieckiego.<\/p>\n Organizatorzy: Fundacja Kultura Enter w partnerstwie z Warsztatami Kultury w Lublinie<\/b><\/p>\n Fundacja Kultura Enter, Jarmark Jagiello\u0144ski, Warsztaty Kultury, Lublin Miasto Inspiracji<\/p>\n Partnerzy: Dominikanie Lublin<\/p>\n Patroni medialni: TVP Kultura, TVP Polonia, Polskie Radio Lublin, Weranda Country, Sielskie \u017bycie, Kultura Enter, Kraina Bugu, travel.lovePoland, MuzykaTradycyjna.PL, KulturaLudowa.pl, Onet<\/p>\n Jarmark Jagiello\u0144ski 20-22 sierpnia 2021<\/p>\n Zio\u0142a towarzysz\u0105 cz\u0142owiekowi od wiek\u00f3w jako po\u017cywienie, lekarstwo, kosmetyk czy ozdoba. Sama przyroda hojnie obdarza nas ro\u015blinami, kt\u00f3rym my sami nadajemy potem r\u00f3\u017cnorakie funkcje. Zio\u0142a kojarz\u0105 si\u0119 nam te\u017c jako nieod\u0142\u0105czny krajobraz wsi. Chocia\u017c kwietne, pachn\u0105ce ogrody w ostatnich latach by\u0142y cz\u0119sto zast\u0119powane \u0142atwymi do koszenia trawnikami, to na szcz\u0119\u015bcie i dla nas, i dla przyrody, kwietne \u0142\u0105ki, pachn\u0105ce mi\u0119t\u0105 oraz rumiankiem rabaty staj\u0105 si\u0119 na powr\u00f3t modne i po\u017c\u0105dane \u2013 nie tylko na wsiach, ale i w miastach.<\/p>\n Tematy zaj\u0119\u0107 Letniej Szko\u0142y Tradycji 2020 dotyczy\u0142y tradycyjnego zastosowania zi\u00f3\u0142 w gospodarstwie domowym, uprawie ro\u015blin, w kuchni, zio\u0142olecznictwie, obrz\u0119dowo\u015bci i rzemio\u015ble.<\/span><\/p>\n Warsztaty odbywaj\u0105ce si\u0119 w dniach 20-23 sierpnia 2020 r. zosta\u0142y poprzedzone badaniami terenowymi, w ramach kt\u00f3rych odwiedzili\u015bmy 5 mistrz\u00f3w tradycji. Rozmawiali\u015bmy z nimi na tematy dotycz\u0105ce r\u00f3\u017cnorodnego zastosowania zi\u00f3\u0142 w obrz\u0119dowo\u015bci, rzemio\u015ble, lecznictwie czy uprawie. Zach\u0119camy do zapoznania si\u0119 z wywiadami:<\/p>\n<\/i><\/i><\/span>2025 | Taniec tradycyjny<\/span><\/a><\/h4><\/div>
Szczeg\u00f3\u0142owy program warsztat\u00f3w:<\/strong><\/h2>\n
\n
\n
\n<\/i><\/i><\/span>2024 | \u015apiew tradycyjny <\/span><\/a><\/h4><\/div>
\n
\n
\n<\/span><\/p>\n
\n
\n<\/span>Joanna Gostkowska<\/b><\/p>\n
\n
\n
\n<\/span>i lirycznych, przy czym pochylimy si\u0119 tak\u017ce nad ich kontekstem, sytuacyjno\u015bci\u0105 oraz stron\u0105 j\u0119zykow\u0105. W pracy opiera\u0107 si\u0119 b\u0119dziemy na d\u017awi\u0119kowych materia\u0142ach archiwalnych, jak r\u00f3wnie\u017c nagraniach pochodz\u0105cych z bada\u0144 w\u0142asnych prowadz\u0105cej. Bardzo istotnym badawczym materia\u0142em d\u017awi\u0119kowym wykorzystywanym w czasie warsztat\u00f3w, b\u0119d\u0105 zapisy prof. Romana Reinfussa z lat 60-tych XX w., a zdeponowane w Archiwum Stowarzyszenia Tw\u00f3rc\u00f3w Ludowych. Si\u0119gniemy tak\u017ce po nagrania zarejestrowane na p\u0142ytach decelitowych w latach 30-tych XX w. w\u015br\u00f3d emigrant\u00f3w z \u0141emkowszczyzny przyby\u0142ych do Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. <\/span><\/p>\n<\/i><\/i><\/span>2023 | Obr\u00f3bka drewna<\/span><\/a><\/h4><\/div>
<\/a><\/p>\n
\n<\/strong>Stolarstwo jest zawodem do\u015b\u0107 m\u0142odym, a jego powstanie ma \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z udoskonaleniem narz\u0119dzi do obr\u00f3bki drewna. Zapotrzebowanie na wyroby drewniane zar\u00f3wno w miastach, jak i na wsiach by\u0142o ogromne. Wybudowany przez cie\u015bl\u0119 dom nale\u017ca\u0142o przecie\u017c zamkn\u0105\u0107 i wyposa\u017cy\u0107. Potrzebne by\u0142y wi\u0119c okna i drzwi, a tak\u017ce meble: sto\u0142y, \u0142\u00f3\u017cka, \u0142awy, skrzynie, p\u00f3\u0142ki, kredensy itp. Wyr\u00f3b mebli wymaga\u0142 nie tylko umiej\u0119tno\u015bci, ale tak\u017ce szerokiej wiedzy dotycz\u0105cej obr\u00f3bki i konserwacji drewna. W czasie Letniej Szko\u0142y Tradycji swoj\u0105 pasj\u0105 do drewna podziel\u0105 si\u0119 Arkadiusz i Joanna Zych. Stosuj\u0105c tradycyjne techniki stolarskie (bez u\u017cycia gwo\u017adzi i kleju), uczestniczki i uczestnicy wykonaj\u0105 z drewna modrzewiowego lub sosnowego wisz\u0105c\u0105 p\u00f3\u0142k\u0119 i drewniany zydel.<\/p>\n
\n<\/strong>Snycerskie zdobienia architektoniczne wymaga\u0142y od rzemie\u015blnik\u00f3w umiej\u0119tno\u015bci i precyzyjno\u015bci oraz odpowiednich narz\u0119dzi. Misternie wyko\u0144czone naro\u017cniki, patrz\u0105ce na siebie ptaki w nadokiennikach czy dekoracyjne zdobienia elewacji i szczyt\u00f3w to elementy, kt\u00f3re mo\u017cna jeszcze zobaczy\u0107 na przedwojennych, drewnianych cha\u0142upach. Te unikatowe ornamenty do\u015b\u0107 licznie zachowa\u0142y si\u0119 na podlaskich wsiach, a nawi\u0105zuj\u0105 do zdobnictwa stosowanego w rosyjskim budownictwie ludowym. Aby pozna\u0107 ciekawostki zwi\u0105zane z t\u0105 dziedzin\u0105 rzemios\u0142a, warto wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w warsztatach, kt\u00f3re poprowadzi Jerzy Ostapczuk. Opr\u00f3cz teorii o doborze materia\u0142u i sposobach konserwacji drewna uczestnicy i uczestniczki poznaj\u0105 narz\u0119dzia snycerskie oraz zobacz\u0105, jakie wzory mo\u017cna wykona\u0107 przy ich pomocy. Druga cz\u0119\u015b\u0107 to ju\u017c czysta praktyka. Pocz\u0105tkuj\u0105cy snycerze wytn\u0105 od wzornika tradycyjn\u0105 ozdob\u0119 nadokienn\u0105 charakterystyczn\u0105 dla p\u00f3\u0142nocnego Podlasia. Nikt nie wyjedzie z zaj\u0119\u0107 z pustymi r\u0119kami.<\/p>\n
\n<\/strong>Zaawansowanym typem obr\u00f3bki drewna jest toczenie. Proces ten wymaga bardzo du\u017cej precyzji oraz skupienia rzemie\u015blnika. Toczenie drewna odbywa si\u0119 poprzez wprawienie w ruch obrotowy danego przedmiotu, a nast\u0119pnie skrawanie jego powierzchni w taki spos\u00f3b, aby uzyska\u0142 on kszta\u0142t bry\u0142y obrotowej. Jest to jednak jeden z p\u00f3\u017aniejszych etap\u00f3w obr\u00f3bki, poniewa\u017c wcze\u015bniej nale\u017cy przygotowa\u0107 materia\u0142, a po jego zako\u0144czeniu efekt pracy odpowiednio zabezpieczy\u0107 przed negatywnym wp\u0142ywem temperatury, wilgoci oraz czynnik\u00f3w mechanicznych. Wykonuje si\u0119 to poprzez polerowanie, gotowanie i impregnowanie np. olejem du\u0144skim. Niezb\u0119dnym narz\u0119dziem tego procesu jest tokarka do drewna. Uczestnicy i uczestniczki warsztat\u00f3w wykonaj\u0105 drewniany kubek z uchem, mo\u017adzierz (st\u0119pk\u0119), \u015bwiecznik, a tak\u017ce d\u0142uban\u0105 nieck\u0119 z drzewa osikowego. Efekty swojej pracy b\u0119d\u0105 mogli udekorowa\u0107 wed\u0142ug w\u0142asnej koncepcji.<\/p>\n
\n<\/strong>Drzeworyt to najstarsza technika graficzna polegaj\u0105ca na wykonaniu matrycy w desce lub klocku drewnianym. Jest to d\u0142ugotrwa\u0142y i wymagaj\u0105cy nie lada precyzji proces, podczas kt\u00f3rego nale\u017cy najpierw wykona\u0107 rysunek, nast\u0119pnie wyci\u0105\u0107 albo wyd\u0142uba\u0107 t\u0142o (stworzy\u0107 tzw. jasny i ciemny drzeworyt). Zwie\u0144czeniem pracy jest odbijanie wykonanego wizerunku na kartonie. Podczas zaj\u0119\u0107 pocz\u0105tkuj\u0105cy adepci i adeptki tej sztuki zdob\u0119d\u0105 niezb\u0119dn\u0105 wiedz\u0119 na temat drzeworytu, w tym drzeworytu p\u0142azowskiego i jego ciekawej historii. Pod \u015bcis\u0142\u0105 kontrol\u0105 artysty sami wykonaj\u0105 drzeworyt wed\u0142ug w\u0142asnego pomys\u0142u. W ruch p\u00f3jd\u0105 d\u0142uta, d\u0142utka i no\u017ce. Gotowe prace b\u0119d\u0105 malowane farbami drukarskimi i odbijane na papierze.<\/p>\n
\n<\/strong>Drewno jest tak\u017ce surowcem, z kt\u00f3rego wykonywano wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludowych zabawek. Nie stanowi\u0142o jednak osobnej ga\u0142\u0119zi rzemios\u0142a, lecz w wi\u0119kszo\u015bci by\u0142o produkcj\u0105 uboczn\u0105 przemys\u0142u drzewnego. Wyrabiano je najcz\u0119\u015bciej zim\u0105, kiedy ubywa\u0142o zaj\u0119\u0107 na wolnym powietrzu. Dawniej zabawki ludowe kupowano na odpustach i jarmarkach odbywaj\u0105cych si\u0119 w okolicy. Najpowszechniejsze by\u0142y konie wyst\u0119puj\u0105ce w r\u00f3\u017cnych wersjach: jako figurki stoj\u0105ce, na k\u00f3\u0142kach, z bryczk\u0105 i te najbardziej popularne \u2013 na biegunach. Wykonywano tak\u017ce figurki zwierz\u0105t (baranki, kozy, krowy, \u015bwinki) oraz r\u00f3\u017cne gatunki ptak\u00f3w (dudki, bociany, jask\u00f3\u0142ki i in.). By\u0142y te\u017c specjalne zabawki dedykowane ch\u0142opcom \u2013 taczki, wozy drabiniaste, pukawki. Dziewczynki dostawa\u0142y w\u00f3zki dla lalek, ko\u0142yski i miniaturki mebli. Najm\u0142odsi najch\u0119tniej bawili si\u0119 terkotkami, klepokami i karuzelami, czyli popularnymi zabawkami na patyku. Podczas warsztat\u00f3w pod okiem Tadeusza Le\u015bniaka b\u0119dzie mo\u017cna wykona\u0107 modele drewnianych ptaszk\u00f3w, konika na k\u00f3\u0142kach i bryczki, czyli zabawki charakterystyczne dla \u017cywieckiego o\u015brodka zabawkarskiego. W ruch p\u00f3jd\u0105 d\u0142uta, no\u017ce, wiertarki i szlifierki. Ostatni etap prac to malowanie wykonanych zabawek. <\/p>\n<\/i><\/i><\/span>2022 | Bi\u017cuteria<\/span><\/a><\/h4><\/div>
<\/a><\/p>\n\n
\nGrupa I \u2013 Bi\u017cuteria z bursztynu | prowadzenie: Gra\u017cyna i Zenon \u015amiglowie
\n<\/strong>Bursztyn to kamie\u0144 niezwykle tajemniczy. O jego powstaniu kr\u0105\u017c\u0105 liczne legendy. Przypisuje si\u0119 mu wiele cudownych w\u0142a\u015bciwo\u015bci. To kamie\u0144 o barwie s\u0142o\u0144ca, magicznej sile przyci\u0105gania, pomagaj\u0105cy w zwalczaniu wielu chor\u00f3b. Najwi\u0119ksze pok\u0142ady bursztynu na terenie Polski znajduj\u0105 si\u0119 na Kurpiach w dorzeczu Narwi, w Borach Tucholskich, na Pojezierzu Kaszubskim, a tak\u017ce na Mazurach. Wytwarzano z niego bi\u017cuteri\u0119 w postaci naszyjnik\u00f3w, wisiork\u00f3w, pier\u015bcieni; drobne elementy stroj\u00f3w \u2013 guziki, klamerki do kapeluszy i pask\u00f3w, a tak\u017ce niewielkie naczynia, oprawy luster, fajki itp. Dawniej te kamienie sk\u0142adano w ko\u015bcio\u0142ach na tac\u0119 lub przeznaczano na kadzid\u0142o. Do dzi\u015b bursztynowe naszyjniki stanowi\u0105 nieod\u0142\u0105czny element \u015bwi\u0105tecznego stroju kobiecego w wielu regionach naszego kraju. Uczestnicy letnich warsztat\u00f3w na pocz\u0105tku pos\u0142uchaj\u0105 opowie\u015bci o pozyskiwaniu tego drogocennego kamienia i jego rodzajach, poznaj\u0105 etapy obr\u00f3bki, a nast\u0119pnie samodzielnie przygotuj\u0105 materia\u0142, wykonaj\u0105 w\u0142asn\u0105 bransoletk\u0119 oraz niewielkie wisiorki w postaci serduszka, symbolu s\u0142o\u0144ca i krzy\u017cyka.<\/p>\n
\n<\/strong>Karpacka bi\u017cuteria koralikowa jest wytwarzana r\u0119cznie z male\u0144kich koralik\u00f3w \u2013 od \u0141emkowszczyzny po Huculszczyzn\u0119. Najbardziej okaza\u0142\u0105 i zarazem bardzo kosztown\u0105 ozdob\u0105 s\u0105 krywulki, b\u0119d\u0105ce cz\u0119\u015bci\u0105 kobiecego stroju \u0142emkowskiego \u2013 materia\u0142 na ni\u0105 kosztowa\u0142 tyle, co po\u0142owa krowy. Krywulka to rodzaj szerokiego ko\u0142nierza, wykonana z kilku tysi\u0119cy bardzo drobnych, kolorowych koralik\u00f3w. Jej ornamentyka nawi\u0105zuje do motyw\u00f3w z haftu. Mo\u017cna zawrze\u0107 w niej wiele symboli. Romby oznaczaj\u0105 ziemi\u0119, pole orne i dobrobyt. Dominuje w niej kolor czerwony symbolizuj\u0105cy mi\u0142o\u015b\u0107, energi\u0119 oraz dobry stan. Z kolei czarna krywulka by\u0142a bi\u017cuteri\u0105 \u017ca\u0142obn\u0105, kt\u00f3r\u0105 kobieta nak\u0142ada\u0142a po \u015bmierci m\u0119\u017ca. Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce to nie jedyna forma bi\u017cuterii wyst\u0119puj\u0105ca na tym obszarze. Mniej zamo\u017cne Bojkinie nosi\u0142y na szyi cienkie drabynki, Hucu\u0142ki troch\u0119 szersze sylianki, a Huculi \u2013 gerdany, ozdoby wk\u0142adane przez g\u0142ow\u0119, przypominaj\u0105ce zastosowaniem krawat.<\/p>\n
\n<\/strong>Nakrycia g\u0142owy s\u0105 nieod\u0142\u0105cznym elementem stroju ludowego. Pe\u0142ni\u0105 one nie tylko funkcj\u0119 dekoracyjn\u0105, ale tak\u017ce u\u017cytkow\u0105. Tradycyjne, m\u0119skie czapki i kapelusze wiele m\u00f3wi\u0105 o regionie, grupie etnicznej, a tak\u017ce o statusie spo\u0142ecznym os\u00f3b, kt\u00f3re je nosz\u0105. Podczas warsztat\u00f3w uczestnicy samodzielnie wykonaj\u0105 g\u00f3ralski kapelusz i gamerk\u0119, poznaj\u0105c przy tym dwie r\u00f3\u017cne techniki tworzenia tych element\u00f3w stroju ludowego. Kapelusz zostanie wykonany z filcu, kt\u00f3ry najpierw trzeba b\u0119dzie odpowiednio przygotowa\u0107, rozk\u0142adaj\u0105c we\u0142n\u0119 owcz\u0105, pocieraj\u0105c i roluj\u0105c, by na koniec uformowa\u0107 kszta\u0142t i doda\u0107 ozdoby. Inspiracj\u0105 stan\u0105 si\u0119 wzory regionalne Beskidu \u015al\u0105skiego, \u017bywiecczyzny, S\u0105decczyzny, Orawy, Podhala i Spisza. Z kolei bi\u0142gorajska gamerka b\u0119dzie uszyta z we\u0142nianego sukna, nie zabraknie te\u017c przy niej charakterystycznych ozd\u00f3b w postaci pompon\u00f3w i \u0142a\u0144cuszk\u00f3w. Uczestnicy us\u0142ysz\u0105 te\u017c ciekawostki dotycz\u0105ce poszczeg\u00f3lnych nakry\u0107 g\u0142owy, poznaj\u0105 techniki w\u0142\u00f3kiennicze oraz rodzaje wykorzystywanych do tego materia\u0142\u00f3w. Prace r\u0119kodzielnicze obejm\u0105 podstawy kroju, szycie r\u0119czne, szycie na maszynie, przygotowanie szablonu do filcowania oraz filcowanie na mokro. Wykonane nakrycia g\u0142owy b\u0119d\u0105 r\u0119cznie uszyte, dopasowane do rozmiaru i \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 w pe\u0142ni u\u017cytkowe.<\/p>\n
\n<\/strong>Tradycja wykonywania wiank\u00f3w weselnych z \u017cywych kwiat\u00f3w znana by\u0142a ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci. W Ukrainie sztuczne wianki pojawi\u0142y si\u0119 pod koniec XIX wieku, staj\u0105c si\u0119 nieod\u0142\u0105cznym elementem stroju panny m\u0142odej i ukrai\u0144skiego stroju narodowego, a na tym obszarze szczeg\u00f3ln\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 wie\u0144ce woskowe. Ich dope\u0142nieniem by\u0142y wst\u0105\u017cki i kwiatki, kt\u00f3re przyczepiano z ty\u0142u g\u0142owy. Ka\u017cdy region posiada\u0142 swoj\u0105 odmian\u0119 wiank\u00f3w. Zwykle wykonywali je rzemie\u015blnicy lub zakonnice w klasztorach. Mo\u017cna by\u0142o je te\u017c kupi\u0107\u2026 na bazarach. Ciekawostk\u0105 jest to, \u017ce wianki nie by\u0142y przypisane tylko pannie m\u0142odej. Do ko\u015bcio\u0142a lub w \u015bwi\u0119ta nosi\u0142y je tak\u017ce niezam\u0119\u017cne dziewcz\u0119ta. Podczas wesela wianek mog\u0142a mie\u0107 tak\u017ce druhna, ale by\u0142 on mniej okaza\u0142y, ni\u017c wieniec panny m\u0142odej. Materia\u0142y wykorzystywane do wiank\u00f3w by\u0142y bardzo r\u00f3\u017cnorodne, a ich wyb\u00f3r zale\u017ca\u0142 od ceny i dost\u0119pno\u015bci na rynku. Podstawowe materia\u0142y to papier, drut, parafina, opakowania po cukierkach, folia, szklane paciorki, wi\u00f3ry drewniane, a nawet ziarna.<\/p>\n
\n<\/strong>Tradycyjny str\u00f3j litewski wykonywany by\u0142 w domu z naturalnych materia\u0142\u00f3w. Wiele jego element\u00f3w by\u0142o przekazywanych z pokolenia na pokolenie i uwa\u017cano je za cenn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 posagu panny m\u0142odej. M\u0119skie i damskie stroje litewskie oferuj\u0105 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 kolor\u00f3w i wzor\u00f3w. Litewskie dziewczyny nosz\u0105 sp\u00f3dnice w krat\u0119 i dopasowane kamizelki. Ich bluzki i fartuchy s\u0105 obszyte koronk\u0105 i haftami. Na g\u0142owach nosz\u0105 chusty lub bogato zdobione niepowtarzalne kapelusze nazywane bunkrami. Nieod\u0142\u0105cznym elementem stroju jest bi\u017cuteria wykonana z lokalnego bursztynu.<\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/i><\/i><\/span>2021 | Budowa instrument\u00f3w ludowych<\/span><\/a><\/h4><\/div>
<\/p>\n\n
\n<\/b><\/li>\n
\n<\/b><\/li>\n<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/i><\/i><\/span>2020 | Zielarstwo<\/span><\/a><\/h4><\/div>
<\/p>\n\n