fot. Taavi Avus<\/p>\n\n\n\n
Esto\u0144ska grupa Puuluup zapozna nas z brzmieniem talharpy \u2013 tradycyjnego instrumentu kojarzonego niegdy\u015b g\u0142\u00f3wnie ze szwedzk\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142eczno\u015bci wyspy Vormsi. Znana od \u015bredniowiecza talharpa cudem przetrwa\u0142a do XX wieku, by od pocz\u0105tku obecnego stulecia zacz\u0105\u0107 przyci\u0105ga\u0107 coraz wi\u0119ksze rzesze zainteresowanych jej oryginalnym d\u017awi\u0119kiem. Oryginalno\u015bci zdecydowanie nie zabraknie te\u017c w czasie wyst\u0119pu zespo\u0142u Puuluup, kt\u00f3ry cho\u0107 bazuje na tradycyjnych instrumentach, to jednak znajduje dla nich zupe\u0142nie nowe i zaskakuj\u0105ce miejsce w swojej muzyce. W\u0142asne kompozycje, wsp\u00f3\u0142czesne, satyryczne teksty, efekty elektroniczne oraz eksperymentalne techniki gry to tylko cz\u0119\u015b\u0107 z niespodzianek, kt\u00f3rymi uracz\u0105 s\u0142uchaczy Ramo Teder i Marko Veisson.<\/p>\n\n\n\n
Puuluup powsta\u0142 w 2014 roku z inicjatywy dw\u00f3ch mi\u0142o\u015bnik\u00f3w talharpy \u2013 Ramo Tedera i Marko Veissona. Ramo Teder to multiinstrumentalista, kt\u00f3ry s\u0142ynie ze swojego wieloletniego solowego projektu Pastacas. Jest r\u00f3wnie\u017c pionierem loopingu w Estonii – swoje umiej\u0119tno\u015bci w tym zakresie doskonali od dwudziestu lat. Marko Veisson jest z wykszta\u0142cenia antropologiem, a jego badania terenowe w p\u00f3\u0142nocnej Ghanie oraz zami\u0142owanie do muzyki zachodnioafryka\u0144skiej, zdecydowanie wp\u0142yn\u0119\u0142y na styl zespo\u0142u.
<\/p>\n\n\n\n
Puluup gra autorskie kompozycje na talharpie \u2013 tradycyjnej lirze smyczkowej, popularnej w p\u00f3\u0142nocnej Europie ju\u017c od wczesnego \u015bredniowiecza, a kt\u00f3ra na zachodnich wyspach Estonii rozbrzmiewa\u0142a a\u017c do pocz\u0105tku XX wieku. To instrument o bogatym dziedzictwie, a Puuluup wspaniale o\u017cywia jego d\u017awi\u0119k, przenosz\u0105c go zarazem w now\u0105 er\u0119 za pomoc\u0105 eksperymentalnych technik smyczkowych i perkusyjnych. Przy u\u017cyciu loopera i blok\u00f3w efektowych, podkr\u0119caj\u0105 wibracj\u0119 strun instrumentu, sprawiaj\u0105c \u017ce wydaje zupe\u0142nie niezwyk\u0142e d\u017awi\u0119ki. Nastrojowe westchnienia talharpy \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z elektronicznie wzmocnionymi echami, trzaskami, skrzypieniem i stukni\u0119ciami, jednocze\u015bnie zachowuj\u0105c naturalny d\u017awi\u0119k tego instrumentu. Puuluup odkrywa dusz\u0119 talharpy na nowo, dziel\u0105c si\u0119 z publiczno\u015bci\u0105 niezwyk\u0142ymi d\u017awi\u0119kami, kt\u00f3re przenikaj\u0105 serca i umys\u0142y s\u0142uchaczy.<\/p>\n\n\n\n
Bawi\u0105 si\u0119 muzyk\u0105 tak jak bawi\u0105 si\u0119 s\u0142owami, nierzadko tworz\u0105c sw\u00f3j w\u0142asny j\u0119zyk. Na dodatek, podczas swoich koncert\u00f3w na \u017cywo, Puuluup serwuje tak\u017ce taneczne wygibasy, kt\u00f3re samoistnie wy\u0142oni\u0142y si\u0119 podczas licznych dni, kt\u00f3re panowie sp\u0119dzili w salach pr\u00f3b. <\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki swojemu nowatorskiemu podej\u015bciu do tego tradycyjnego instrumentu, Puuluup zdoby\u0142 wiele nagr\u00f3d muzycznych w Estonii, w tym w kategorii najlepszy zesp\u00f3\u0142, najlepszy zesp\u00f3\u0142 instrumentalny i najlepszy album. W zawrotnym tempie podbijaj\u0105 serca publiczno\u015bci w Estonii i za granic\u0105. Zesp\u00f3\u0142 wyst\u0119powa\u0142 w Kanadzie, USA, Chinach, Chile, Francji, Niemczech, \u0141otwie, Litwie, Portugalii, Macedonii, W\u0119grzech, S\u0142owenii, Ukrainie, Tajwanie i wielu innych krajach.<\/p>\n\n\n\n
Talharpa, od wiek\u00f3w popularna w p\u00f3\u0142nocnej Europie, zosta\u0142a w wi\u0119kszo\u015bci wyparta przez bardziej nowoczesne instrumenty z wyj\u0105tkiem zachodniej Estonii i Karelii, gdzie tradycja przetrwa\u0142a do pocz\u0105tku XX wieku. W Estonii talharpa by\u0142a ostatnio grana g\u0142\u00f3wnie przez ludno\u015b\u0107 szwedzk\u0105 i cieszy\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 popularno\u015bci\u0105 na wyspie Vormsi, gdzie pozostawa\u0142a dominuj\u0105cym instrumentem muzycznym a\u017c do ko\u0144ca XIX wieku.
Jednak w gor\u0105czce religijnego przebudzenia zainicjowanego przez szwedzkiego misjonarza Larsa Johana \u00d6sterbloma, miejscowi mieszka\u0144cy Vormsi uznali, \u017ce talharpa to instrument diab\u0142a. Postanowili wi\u0119c u\u0142o\u017cy\u0107 stos z talharp i je spali\u0107. Tylko garstka m\u0119\u017cczyzn zachowa\u0142a swoje instrumenty i zdecydowa\u0142a si\u0119 kontynuowa\u0107 gr\u0119 na nich. W czasie II wojny \u015bwiatowej wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Vormsi emigrowa\u0142a do Szwecji, a tradycja talharpy zanik\u0142a. Odrodzenie nast\u0105pi\u0142o p\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej za spraw\u0105 entuzjast\u00f3w ze Szwecji, Finlandii i Estonii. Esto\u0144sko-szwedzka talharpa i fi\u0144ska jouhikko odrodzi\u0142y si\u0119 w tych krajach, a Puuluup odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w przywracaniu popularno\u015bci esto\u0144skiej talharpy, popularyzuj\u0105c ten instrument i przyci\u0105gaj\u0105c rzesze ludzi zainteresowanych jej oryginalnym d\u017awi\u0119kiem. W r\u0119kach Puluup talharpa nabywa niecodziennych w\u0142a\u015bciwo\u015bci – podlega przekszta\u0142ceniom elektronicznym, loopowaniu i eksperymentalnym technikom grania. Zesp\u00f3\u0142 Puuluup ta\u0144czy na granicy tradycji i nowoczesno\u015bci, tworz\u0105c d\u017awi\u0119kowy spektakl, kt\u00f3ry przekracza granice wyobra\u017ani, przypomina o tradycji, ale ma te\u017c zupe\u0142nie inne cele. <\/p>\n","protected":false},"featured_media":0,"template":"","meta":{"_acf_changed":true,"ngg_post_thumbnail":0},"kategoria_wydarzenia":[],"edycja":[294],"acf":[],"yoast_head":"\n