Elementarz Tradycji

Logo Elementarza tradycji

Elementarz tradycji to projekt edukacyjny skierowany do najmłodszych. Dzięki elementarzowi poznajemy litery i uczymy się czytać. A czego dowiemy się z „Elementarza tradycji”? Z jego pomocą poznamy dawne zwyczaje, pieśni czy spróbujemy swoich sił w rzemiośle. Wprowadzi nas on w tajemnicze zakamarki kultury ludowej, odkryje zapomniane słowa i melodie, pozwoli poznać warsztat pracy tradycyjnych twórczyń i twórców.

Projekt „Elementarz tradycji” po raz pierwszy został zrealizowany w 2014 roku. Skupialiśmy się wtedy na dziedzictwie Lubelszczyzny i opieraliśmy się na materiałach zgromadzonych przez XIX-wiecznego etnografa, Oskara Kolberga. Nasi ówcześni uczestnicy już podrośli, ale wierzymy że i dziś nie zabraknie nowych odkrywców, młodych badaczy tradycji, wnikliwych obserwatorów i miłośników rzemieślniczego majsterkowania. „Elementarz tradycji” przybliży najmłodszym kulturę ludową różnych zakątków naszego kraju. A kto wie, może w naszej podróży zawędrujemy jeszcze dalej?

HARMONOGRAM SPOTKAŃ

2023

12 listopada | Z wizytą w drewutni Emila – rzeźbimy w korze
27 maja |
Od instrumentu do orkiestry
22 kwietnia | Roztoczańska Orkiestra Dęta
1 kwietnia | Gaik i witanie wiosny
25 marca | Zalipiańskie kwiaty

Pierwsza odsłona projektu „Elementarz tradycji” została zrealizowana w 2014 roku w ramach obchodów roku Oskara Kolberga. Zajęcia edukacyjne skierowane do dzieci w wieku od 7 do 9 lat dotyczyły kultury tradycyjnej Lubelszczyzny. Warsztaty oparte na aktywnym udziale najmłodszych poprowadzili twórcy ludowi, muzycy wykonujący muzykę wiejską, animatorzy i badacze kultury tradycyjnej. W ramach projektu powstała także animacja przedstawiająca postać Kolberga (Przygody Oskara Kolberga) oraz publikacja „Elementarz tradycji” (dostępny pdf).

W programie znalazły się zajęcia:

  1. Oskar Kolberg – strażnik tradycji

    Podczas zajęć uczestnicy poznali sylwetkę Oskara Kolberga i zobaczyli animację poklatkową przedstawiającą jego życie oraz twórczość.
  2. Ubiór

    Co kryła szafa prababci? Z czego szyto ubrania, z ilu elementów składał się strój kobiecy i strój męski, czym jest gamerka, rogatywka, a czym chamełka? Pod okiem pani Bogumiły Wójcik i pani Agnieszki Jackowiak dzieci poznały elementy charakterystyczne dla poszczególnych strojów Lubelszczyzny.
  3. Rzemiosło i sztuka ludowa

    Podczas 4 spotkań poświęconych temu tematowi odwiedzili nas twórcy ludowi –
    m.in. garncarz Piotr Skiba, plecionkarz – Grzegorz Gordat, a także panie Helena Kołodziej i Bogumiła Wójcik, zajmujące się plastyką obrzędową i zdobniczą. Odbyły się również wycieczki do izby tkackiej pani Krystyny Nakoniecznej w Borysowie oraz do kuźni w Wojciechowie i kowala pana Romana Czernieca.
  4. Muzyka, taniec i zabawy

    Podczas zajęć dzieci poznały melodie z regionu lubelskiego, a także instrumenty – ich dźwięki i wygląd (skrzypce, basy, oktawki, sukę biłgorajską, bębenek obręczowy). Wspólnie z Ewą Grochowską i kapelą Braci Dziobaków z Woli Destymflandzkiej nauczły się tradycyjnych zabaw i tańców.
  5. Obrzędy i zwyczaje

    Zajęcia prowadzone w formie muzycznych opowieści przez Agatę Harz, Katarzynę Szurman, Katarzynę Enemuo i Iwonę Sojkę. Powróciliśmy do tradycji związanych z obrzędami dorocznymi i rodzinnymi. Poznaliśmy tradycyjne wesele, wybrane zwyczaje związane z Bożym Narodzeniem, kolędowaniem i zapustami.
  6. Żywność

    Podczas warsztatów opowiedzieliśmy o kuchni codziennej i świątecznej na Lubelszczyźnie. Dzieci poznały znaczenia słów „omaszczony”, „kasza hreczana”, „bałabaje”, „słoducha”, „przyprykasy” oraz dowiedziały się, skąd wzięło się powiedzenie „kto nierychło przychodzi, sam sobie szkodzi”.
  7. Wiedza ludowa

    Było to spotkanie magiczne i tajemnicze, podróż w świat baśni, legend i podań ludowych. Wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie trafiła do nas poprzez niesamowite opowieści. Dzieci miały za zadanie przygotowywać zielnik, o którym opowiadały podczas spotkania.

Osoby prowadzące zajęcia:

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kolberg 2014 – Promesa”, realizowanego przez Instytut Muzyki Tańca.