Wystawa | Taniec uchwycony – z węgierskich archiwów tanecznych

Opis

Dla praktyki tańca ważne są źródła. Gdy są bezpośrednie i opierają się na spotkaniu z tancerzami, możemy nauczyć się wiele, obserwować i doświadczać ruchu, który następnie naśladujemy. Gdy przekaz zostanie zerwany lub zarzucony nasze możliwości się zmniejszają. Czy jednak taniec jest faktycznie tak nieodwracalnie ulotny?

W węgierskim Budapeszcie działa Archiwum Muzyki Ludowej i Tańca Ludowego, funkcjonujące przy Instytucie Muzykologii w Centrum Badań Humanistycznych HUN-REN.

Archiwum to zawiera jedną z największych w Europie kolekcji materiałów związanych z tańcem tradycyjnym. Wśród zgromadzonych w nim archiwaliów sporadycznie pojawiają się źródła zarejestrowane jeszcze przez II wojną światową. Pozostałe związane są z prowadzonymi już po wojnie instytucjonalnymi badaniami terenowymi.

Większość materiałów zawiera informacje dotyczące tańców, muzyki i życia tanecznego Węgrów, ale możemy odnaleźć także te charakterystyczne dla mniejszości żyjącymi na terenie kraju lub dla konkretnych grup zamieszkujących państwa sąsiednie. Dlatego też oprócz opisów tańców węgierskich w zbiorach Archiwum znajdziemy też informacje dotyczące m.in. polskich górali karpackich, Romów, Rumunów, Słowaków czy Słowian Południowych.

Kolekcja ta została oficjalnie założona w latach ‘40 XX wieku przez Instytut Etnologii i kontynuowana przez Instytut Folkloru. Dokumentowała nie tylko taniec tradycyjny, ale i przejawy amatorskiego ruchu artystycznego. Intensywna terenowa praca badawcza sprawiła, że zbiór szybko się powiększał. A gdy w latach ’50 został uporządkowany tematycznie, stał się źródłem dla pracy etnochoreologów.

Zoltan Kodaly i Gyula Ortutay wyszli z inicjatywą, by kolekcja została w 1965 r. przekazana do Grupy Badawczej Muzyki Ludowej przy Węgierskiej Akademii Nauk, a potem w 1974 r., ze względu na kolejne przekształcenia organizacyjne, do Instytutu Muzykologii Węgierskiej Akademii Nauk.

Tam trwały kolejne badania, a zbiory powiększały się pod kuratelą Departamentu Tańca Tradycyjnego, który prowadził Gyorgy Martin. Dzięki zaangażowaniu badacza i całego jego zespołu, kolekcja otrzymała status archiwum narodowego. Ze względu na swoje wczesne, niepowtarzalne, a więc unikatowe zbiory, archiwum to utrzymało ten status do dzisiaj.

Na wystawie prezentowanej w czasie Festiwalu Re:tradycja będziemy mieć okazję zobaczyć wybraną dokumentację fotograficzną i filmową, która pochodzi z węgierskiego Archiwum. Stanowi ona tylko część wieloletniego i wieloaspektowego badania tańców tradycyjnych tego regionu.  

Informacje praktyczne

Kiedy: 22-29 sierpnia 2025, 9.00-17.00
Gdzie: Warsztaty Kultury w Lublinie, Grodzka 7 – korytarz
Wstęp wolny

Dostępność

podjazd dla wózków

Zapytaj o dostępność: https://forms.gle/h9h1Pymro8BPd3hi9

Archiwum Muzyki Ludowej i Tańca Ludowego Instytutu Muzykologii HUN-REN- RCH – Węgierskiej Akademii Nauk

from Folk Music and Folk Dance Archives of the Institute for Musicology, HUN-REN RCH – Hungarian Academy of Sciences